Przejdź do treści

Żółtaczka pokarmowa, czyli WZW A – przyczyny, dieta oraz leczenie choroby

żółtaczka
Fot. andriano_cz/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kobieta i mężczyzna
Czy aseksualność to wolność od seksu? Tłumaczy edukatorka seksualna Alicja Długołęcka
Pasztet z czarnej fasoli. Jest o wiele mniej kaloryczny niż klasyczny mięsny
kobieta myśli leżąc w łóżku
Intuicja – wierzyć jej czy nie?
Mówią na ciebie „kobieta guma”, bo jesteś wygimnastykowana od dziecka? Skonsultuj się z fizjoterapeutą, to może być hipermobilność
„Przestań się smucić”, „weź się w garść” – takie słowa mogą zadziałać odwrotnie. Czego nie mówić osobie z depresją? Tłumaczy psycholog Katarzyna Binkiewicz

Przyczyną około 50% przypadków ostrego zapalenia wątroby jest popularnie nazywana żółtaczka pokarmowa, a raczej wirus zapalenia wątroby typu A, który ją wywołuje. Jest to choroba, którą najczęściej można się zarazić podczas wycieczek do ciepłych krajów, gdzie w niektórych obszarach żółtaczka pokarmowa występuje powszechnie.

Żółtaczka pokarmowa objawia się zażółceniem śluzówek oraz skóry i dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Choroba jest zakaźna i wymaga profilaktyki epidemiologicznej. Leczenie żółtaczki pokarmowej skupia się wyłącznie na łagodzeniu objawów, zachorowaniu można zapobiec poprzez zastosowanie szczepionki.

Żółtaczka pokarmowa – epidemiologia

WZW typu A, czyli inaczej “choroba brudnych rąk” lub żółtaczka pokarmowa, to choroba wywołana przez wirusa zapalenia wątroby typu A. Główną przyczyną choroby w Polsce jest transfer wirusa z podróży oraz szerzenie się choroby wśród emigrantów. Najbardziej podatne na zachorowanie na żółtaczkę pokarmową typu A są dzieci. Źródłem zakażenia są osoby chore, nieprawidłowo przygotowywana i przechowywana żywność oraz skażona woda pitna. Możliwe jest zarażenie żółtaczką pokarmowa noworodka w trakcie porodu siłami natury. Zakaźność w żółtaczce pokarmowej jest obecna 2–3 tygodnie przed wystąpieniem żółtaczki oraz 5–7 dni po jej ujawnieniu się. Zakażenie wirusem WZW A wywołującym chorobę ustępuje całkowicie, a po przechorowaniu zdiagnozowanej żółtaczki pokarmowej możliwe jest oddawanie krwi.

kobieta, która trzyma się za bolący brzuch

Żółtaczka pokarmowa – objawy

Aż u 70% dzieci przebieg jest bezżółtaczkowy lub skąpoobjawowy, co sprzyja niekontrolowanemu rozprzestrzenianiu się choroby. Żółtaczka pokarmowa u niemowląt spowodowana wirusem zapalenia wątroby ma również typowy przebieg. Główne objawy żółtaczki pokarmowej u dzieci:

  • żółtaczka – najwyraźniejsza na spojówkach i śluzówkach,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • wymioty,
  • okresowo biegunka lub zaparcia,
  • niewielkie powiększenie wątroby i śledziony,
  • gorączka,
  • zapalenie górnych dróg oddechowych,
  • osłabienie, bóle stawów,
  • ciemny mocz i odbarwiony stolec.

Objawy są przemijające oraz zwykle niedokuczliwe, najczęściej nie wymagają zmian trybu życia i nie zaburzają znacząco funkcjonowania. Żółtaczka pokarmowa może jednak doprowadzić do powikłań – ostrej niewydolności nerek, zapalenia pęcherzyka żółciowego, zapalenia trzustki, czy niewydolności wątroby.

Żółtaczka pokarmowa – rozpoznanie i leczenie

Nie tylko na podstawie wywiadu objawów dokonuje się rozpoznania żółtaczki pokarmowej – jakie badania są więc wykonywane? Lekarz przed ustaleniem diagnozy zleca niezbędne badania laboratoryjne z krwi – poziom enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), albumin, mocznika, parametrów układu krzepnięcia. Rozpoznanie pewne stawia się po wykazaniu obecności przeciwciał anty-HAV w klasie IgM w surowicy krwi. Leczenie może przebiegać w warunkach domowych. Położenia do szpitala wymagają pacjenci z podejrzeniem niewydolności wątroby, trudnościami diagnostycznymi i powikłaniami oraz osoby pochodzące z dużych skupisk, by ograniczyć rozprzestrzenianie się choroby, np. z domów dziecka, ośrodków dla uchodźców. Leczenie żółtaczki pokarmowej opiera się na łagodzeniu objawów, odpoczynku w łóżku oraz pilnowaniu regularnych posiłków, które powinny być lekkostrawne. Zachorowaniu na WZW A można zapobiegać poprzez zastosowanie szczepionki zapewniającej odporność na całe życie.

Zobacz także

Dieta przy żółtaczce pokarmowej

Zalecenia żywieniowe dla osób chorych na żółtaczkę pokarmową to przyjmowanie częstych posiłków w małych ilościach: 5–6, o stałych porach. Spożywane powinny być produkty lekkostrawne takie jak jasne pieczywo, płatki owsiane, biszkopty, lekkie kasze, odtłuszczone produkty mleczne, białka jaja, chude mięso, ryby, tłuszcze roślinne, ziemniaki gotowane, jabłka pieczone, musy owocowe, warzywa, np. marchewka gotowana i przecierana, na surowo jedynie pomidory bez skórki, sałata, poza tym lekkie zupy. Do picia polecana jest przede wszystkim woda niegazowana, rozcieńczone soki i słabe herbaty. Podczas żółtaczki pokarmowej należy wykluczyć produkty ciężkostrawne, z dużą zawartością tłuszczów i błonnika – unikać ciemnego pieczywa, ostrych przypraw, smażonych potraw, tłustego mięsa, żółtek jaj, tłustego nabiału, warzyw kapustnych i ostrych, ciast, używek takich jak alkohol, kawa, herbata. Niezmiernie ważna jest higiena spożywanych posiłków – nie należy jeść w nerwowym pośpiechu, ale zadbać o spokój i dokładne przeżuwanie pokarmu.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

W. Kawalec, Pediatria tom. 2, Warszawa 2013.
A. Szczeklik, Interna Szczeklika, Kraków 2018.
Choroby wątroby i dróg żółciowych, w: M. Jarosz (red.): Praktyczny podręcznik dietetyki. Warszawa 2010: 249–269.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta pracuje

Chudnięcie ze stresu jest niebezpieczne! Rozmawiamy z internistą Arkadiuszem Millerem

kobieta z niedowagą

Niedowaga – dlaczego jest taka niebezpieczna. Jak poradzić sobie ze zbyt niską wagą?

kobieta trzymająca się za szyję

Przyczyny, terapia i leczenie afonii psychogennej oraz somatycznej

uśmiechnięta kobieta

Okluzja w kosmetyce i stomatologii – różne znaczenia terminu. Co opisują?

bakterie w 3D

Co to jest tularemia? Objawy, diagnostyka i leczenie choroby

kobieta ciągnąca się za włosy

Przyczyny, objawy oraz leczenie trichotillomanii. Choroby współtowarzyszące

rozsypane leki

Lekomania – czym się objawia. Jakie objawy należy uznać za alarmujące?

niemowle

Kręcz szyi u niemowlaka a kręcz szyi u dorosłych – postacie schorzenia, objawy, sposoby leczenia i rehabilitacji

sprzęt USG

USG kolana – jak wygląda badanie ultrasonograficzne stawu kolanowego?

lekarz i usg

USG bioderek – badanie zalecane dla wszystkich maluchów w pierwszych tygodniach życia

złamana ręka

Złamanie typu Collesa – jak wygląda obraz złamania, leczenie i rehabilitacja?

kobieta podczas radioterapii

Radioterapia – ile trwa i na czym polega ta metoda leczenia? Skutki uboczne

kobieta z problemami skórnymi

Dlaczego powstają wybroczyny na skórze? Przyczyny wynaczyniania się krwi

kobiety w ciąży

Wody płodowe – jak wyglądają i kiedy świadczą o nieprawidłowościach?

kobieta w ciąży

Skurcze przepowiadające – jak wyglądają i kiedy się pojawiają?

nerki w 3D

Dializa nerek – na czym polega, jakie są rokowania i skutki uboczne?

kobieta, trzymająca się za nogę

Słoniowacizna, czyli ostatnie stadium obrzęku limfatycznego – obraz leczenia schorzenia

kobieta z bolącą dłonią

Co to jest zespół Sudecka? Przyczyny, objawy oraz leczenie choroby

kobieta w ciąży

O czym świadczą upławy w ciąży i jakie są ich przyczyny? Czy należy się niepokoić?

kobieta w szpitalu

Hipoksja czyli niedotlenienie – w jakich sytuacjach do niej dochodzi. Postępowanie

załamana kobieta

Anhedonia – niezdolność do przeżywania przyjemności. Przyczyny, objawy i leczenie

kobieta trzymająca obrazek wątroby

Jak zregenerować wątrobę? Leki na regenerację wątroby i dieta

lekarka

Co leczy pulmonolog? W jakich sytuacjach należy udać się do pulmonologa?

kobieta z bolącymi plecami

Co to są spondyloartropatie? Główne objawy oraz leczenie tych chorób