Wrzody

W Polsce z wrzodami boryka się co dziesiąta osoba. Chorują częściej mężczyźni niż kobiety. Kiedyś uważano, że przyczyną ich powstania jest stresujący tryb życia i niewłaściwe odżywianie. Ta teza nie potwierdziła się, ponieważ z wrzodami borykają się również ludzie, którzy prowadzą spokojny tryb życia. Obecnie uznano, że powodem tworzenia się wrzodów są bakterie. Leczenie polega na przyjmowaniu antybiotyków i zmianie nawyków żywieniowych.

Bakterię, która powoduje wrzody, odkryto w 1983 roku. Nazwano ją Helicobacter Pylori. Bytuje ona w żołądku, ale tylko u części chorych jest agresywna. Innych pewnych przyczyn powstawania wrzodów do dziś nie odnaleziono. Co może powodować powstawanie wrzodów?

Co to są wrzody ?

Wrzody są kilku-, lub kilkunasto milimetrowymi ubytkami w śluzówce żołądka lub dwunastnicy. Mogą ją uszkadzać powierzchownie lub całkowicie ‒ zależy to od ich głębokości. Uszkodzona śluzówka powoduje szereg nieprzyjemnych dla człowieka objawów, np. dolegliwości bólowe po posiłkach.

Wrzody ‒ objawy

Jak bolą wrzody? Charakterystyczny dla wrzodów żołądka jest tępy ból w nadbrzuszu, który pojawia się kilka godzin po posiłku. Ból pojawiający się rano lub nocą może zwiastować wrzody dwunastnicy. Jeśli nie wiadomo, jak rozpoznać wrzody, to ból tego typu będzie pierwszym ich zwiastunem.

Inne objawy, które mogą świadczyć o wrzodach:

  • nudności i wymioty,
  • czkawka,
  • zgaga,
  • uczucie palenia lub pieczenia w żołądku,
  • kwaśne lub gorzkie odbijanie się,
  • nagłe chudnięcie,
  • wzdęcia,
  • zaparcia lub biegunka.

Większość z tych symptomów pojawia się po zjedzeniu posiłku i równie dobrze może świadczyć o zupełnie innych schorzeniach przewodu pokarmowego. Tym bardziej, że dolegliwości nie są stałe. Pojawiają się okresowo raz na jakiś czas, aby potem ponownie powrócić.

Zobacz także: Wrzody jelita

Wrzody ‒ przyczyny

Bezpośredniej przyczyny powstawania wrzodów do tej pory nie poznano, choć krąży na ten temat wiele spekulacji. Za głównego winowajcę uważa się bakterię Helicobacter Pylori, która bytuje m.in. w żołądku. Ta spiralna bakteria szczelnie przylega do ścian żołądka i zmienia wokół siebie pH, by móc się swobodnie rozwijać. U ponad połowy pacjentów z wrzodami choroba ta występuje dziedzicznie. Bakteria i predyspozycje rodzinne mogą też powodować wrzody u dziecka.

Inną przyczyną powstawania wrzodów może być nadmierna produkcja kwasu solnego, wytwarzanego przez komórki obecne w błonie śluzowej żołądka. Jeśli jest go za dużo, błona śluzowa ulega uszkodzeniu, czego efektem jest powstanie wrzodów.

Wrzody mogą być także powodowane przez stresujący tryb życia. Z powodu stresu układ nerwowy wysyła błędne sygnały do żołądka, a ten wytwarza większą ilość soków trawiennych, co skutkuje pojawieniem się wrzodów. Palenie papierosów i picie alkoholu w sytuacjach stresowych to kolejne czynniki, które przyspieszają rozwój tej choroby.

Wrzody mogą się tworzyć także w wyniku nadużywania leków przeciwbólowych i silnych leków na reumatyzm.

Jak wykryć wrzody ?

Pierwszym badaniem diagnostycznym, które można wykonać, jest test na obecność bakterii Helicobacter Pylori. Test można kupić w aptece lub wykonać go w laboratorium. Jego cena wynosi 20-40 złotych. Jeśli wynik będzie pozytywny, konieczna jest dalsza diagnostyka. Nie jest to badanie na wrzody, ale może ono potwierdzić lub wykluczyć obecność czynnika, który je powoduje.

Do rozpoznania wrzodów konieczna jest gastroskopia. Polega ona na umieszczeniu kamery endoskopowej w przełyku chorego. Podczas badania pobiera się wycinki, które oceniane są pod kątem zmian nowotworowych. Gastroskopia nie jest badaniem przyjemnym, u szczególnie wrażliwych osób wykonuje się ją w znieczuleniu ogólnym.

Pomocne w rozpoznaniu wrzodów będą także badania obrazowe, np. tomografia komputerowa. Aby obraz był bardziej wyraźny, choremu trzeba podać kontrast. Osoby uczulone na środki kontrastowe powinny poinformować o tym lekarza przed badaniem. Niekiedy u chorego wykonuje się RTG przewodu pokarmowego z kontrastem.

Jak leczyć wrzody?

U pacjenta, u którego stwierdzono wrzody, leczenie jest zależne od ich przyczyny. Jeśli odpowiada za nie bakteria Helicobacter, podaje się antybiotyk. Na wrzody stosuje się także leki hamujące wydzielanie soku żołądkowego. Są to najczęściej inhibitory pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol lub esomeprazol). Zaleca się też probiotyki ochraniające śluzówkę żołądka. Leki na wrzody w mniejszych dawkach można kupić bez recepty. Jeśli nie wiadomo, co na wrzody będzie najskuteczniejsze, warto poprosić farmaceutę o pomoc w wyborze odpowiedniego produktu.

W chorobie wrzodowej bardzo ważna jest zmiana nawyków żywieniowych. Przy wrzodach dieta powinna być lekkostrawna z ograniczeniem potraw kwaśnych, surowych warzyw i owoców i produktów pełnoziarnistych, które drażnią żołądek. Wspomagająco można stosować zioła na wrzody zawierają garbniki (należy do nich np. kłącze wężownika, kora dębu, orzech włoski, liść mącznicy i ziele przywrotnika).

Zobacz także: Wrzody żołądka – leczenie naturalne

Najnowsze