Atopowe zapalenie skóry (AZS)

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła choroba występująca najczęściej u noworodków przed ukończeniem 4 miesiąca życia. Objawy AZS mogą nawracać i zaostrzać się nawet po ukończeniu 7 roku życia. Obecnie leczenie polega na łagodzeniu objawów, a nie zlikwidowaniu przyczyny.

Atopowe zapalenie skóry to nawracająca choroba pojawiająca się w wieku niemowlęcym. AZS określany jest czasem jako wyprysk atopowy. Sugeruje się, że jej przyczyną jest dziedziczona genetycznie nadmierna produkcja jednego rodzaju przeciwciał – IgE – atakującego alergeny. Część naukowców określa atopię jako przypadłość psychosomatyczną, czyli taką, która rozwija się pod wpływem czynnik psychicznych, takich jak stres lub nerwica.

Czym jest egzema?

Egzema, w odróżnieniu od atopowego zapalenia skóry, może ujawnić się w każdym wieku – rzadziej u niemowlaków i dzieci. Jej symptomy są znacznie bardziej poważniejsze od AZS i zalicza się do nich:

  •       ropne pęcherzyki
  •       nadżerki
  •       grudki
  •       strupy.

Egzema nie jest chorobą zakaźną, jednakże dolegliwości pacjentów, takie jak świąd, pękanie i krwawienie skóry połączone z rogowaceniem naskórka, znacznie utrudniają relacje międzyludzkie. Egzema na dłoniach bywa powodem do wstydu, obniżenia samooceny, a w przypadkach ostrej postaci choroby – nawet depresji.

Jakie są objawy atopowego zapalenia skóry?

Atopowe zapalenie skóry u dzieci przebiega z wyraźną suchością skóry oraz świądem o różnym stopniu nasilenia. Skóra atopowa jest wyraźnie zaczerwieniona i miejscowo pojawiają się na niej wypryski. W przypadku atopowego zapalenia skóry u niemowląt są to: głowa, czoło oraz policzki. U tak małych dzieci alergia skórna przebiega w trzech fazach. Pierwszy okres choroby to faza niemowlęca. AZS u niemowlaka trwa do 2 roku życia, a wysypka pojawiająca się na ciele może przebiegać z wysiękiem. Co typowe, zmiany lokalizują się symetrycznie, tj. pojawiają się po obu stronach w tym samym miejscu, np. na lewej i prawej nodze w obszarze zgięcia kolan.

Druga faza atopii trwa do 12 roku życia. Zmienia się wówczas struktura skóry – jest grubsza i bardziej szorstka i tym samym trudniejsza w pielęgnacji. AZS u dzieci powyżej 4 roku życia cechuje też efekt tzw. białego dermografizmu. Inaczej niż u zdrowych dzieci, w tym przypadku zadrapanie skóry w miejscu wrażliwym powoduje pojawienie się na nim białej kreski. U maluchów zdrowych po takim urazie obserwuje się zwyczajne zaczerwienienie, które szybko znika.

Trzecia faza odnosi się do atopowego zapalenia skóry u dorosłych. Po wielu latach zmagania się z chorobą objawy są bardziej widoczne lub obejmują większą powierzchnię. U młodzieży i ludzi dorosłych choroby skórne są ściśle powiązane z problemami emocjonalnymi.

Leczenie AZS i egzemy

W przypadku atopowego zapalenia skóry leczenie jest prawie w 100% objawowe. Nie do końca poznano bowiem mechanizm, jaki prowadzi do rozwoju choroby, więc nie można pozbyć się jej całkowicie. Na atopowe zapalenie skóry twarzy stosuje się kremy bez dodatków parabenów, detergentów (Sodium Lauryl Sulfate – SLS), alkoholu o dość tłustej konsystencji. Mają one za zadanie zapewnić osłonę naskórka i zapobiegać odparowywaniu wody. Atopowe zapalenie skóry głowy wymaga użycia szamponów leczniczych, które nie powodują łupieżu i nawilżają. Leki na atopowe zapalenie skóry to sterydy stosowane doustnie lub w maściach. Lżejszymi i bardziej bezpiecznymi metodami pielęgnacji skóry są emolienty i balsamy z mocznikiem lub olejem z wiesiołka. Innymi produktami na AZS u dzieci dostępnymi w aptece są wapno do picia (z witaminami) lub leki antyhistaminowe. Egzema u dzieci leczona jest standardowo kosmetykami niezawierającymi mydła, o pH bliskim 7, czyli obojętnym.

Pomocą przy leczeniu może być zmiana diety. Dieta a AZS i egzema mają wiele wspólnego, gdyż każdy alergen pokarmowy może wpływać na występowanie świądu lub wysypki. W obu przypadkach lekarze proponują stosować tzw. dietę eliminacyjną. Powoli, aczkolwiek konsekwentnie, eliminuje się z diety wskazane artykuły spożywcze, np. przez pierwsze 2 tygodnie rezygnuje się z nabiału, przez kolejne 2 z pszenicy. Jeżeli przez ten okres pacjent zauważy, że kondycja jego skóry uległa poprawie, powinien zrezygnować ze spożywania danego produktu. U dzieci z AZS produktami wpisanymi na „czarną listę” są: mleko, owoce cytrusowe, ryby, pomidory, orzechy i soja. Utrzymywanie rygoru dietetycznego, świadoma i łagodna pielęgnacja i ograniczenie stresu z pewnością pomogą zniwelować najbardziej krępujące symptomy atopowego zapalenia skóry oraz egzemy.

Bibliografia

  1. Dieta w chorobach skóry. Waldemar Placek. Wyd. Czelej, 2015.

Polecane

Zuzanna Bartoszek w obiektywie Tomasza Wirskiego. Zdjęcie nagich pleców, modelka patrzy w prawo. Ma pomalowane ustai chustkę na głowie. Jest naga. Zdjęcie do pasa, czarno-białe

Hello My Hero. Zuzanna Bartoszek: jest coś w ludziach, że uwielbiają głaskać łysą głowę

Dziecko z czerwoną skórą z atopowym zapaleniem skóry

AZS – objawy u dzieci i dorosłych. Jak rozpoznać atopowe zapalenie skóry?

Smutny chłopiec z atopowym zapaleniem skóry

Atopowe zapalenie skóry u dzieci i niemowląt. Jak z nim walczyć?

Niemowlak z atopowym zapaleniem skóry

Atopowe zapalenie skóry (AZS) u dzieci to powszechne schorzenie – jakie są objawy i jak z nimi walczyć?

Problemy skórne wielkiej wagi

Co może zaostrzać AZS?

Jak skóra reaguje na stres

10 produktów, na które alergicy muszą uważać

Pielęgnacja skóry atopowej jesienią

Pielęgnacja skóry atopowej

AZS – fakty i mity

AZS – fakty i mity

7 zasad pielęgnacji skóry atopowej

7 zasad pielęgnacji skóry atopowej

Stres i atopia – toksyczny związek

Stres i atopowe zapalenie skóry – toksyczny związek