Przejdź do treści

Dieta bezglutenowa

Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
wysypisko śmieci
„Zgromadziłem w ciągu roku ponad 4 tys. plastikowych odpadów i poznałem prawdę o recyklingu”
bakteira New Delhi
Groźna bakteria New Delhi. Zamknięty oddział w Piotrkowie Trybunalskim
Michelle Obama o poronieniu: Czułam się zagubiona i samotna. Czułam się tak, jakbym zawiodła
kubek herbaty trzymany w dłoniach
Herbata dobra na choroby serca
miód, propolis
Propolis może mieć działanie przeciwnowotworowe

Inne nazwy: dieta w celiakii

Zasady: dieta lecznicza przeznaczona dla osób z celiakią – chorobą autoimmunologiczną o podłożu genetycznym, która powoduje stany zapalne śluzówki jelita cienkiego i niszczy kosmki jelitowe, co skutkuje upośledzonym wchłanianiem składników odżywczych. Dlatego też dieta w tej chorobie wyklucza wszelkie produkty zawierające białko glutenowe, a więc zboża takie jak pszenica, żyto, orkisz, kamut i jęczmień. Niedozwolony jest też owies ze względu na częste skażenie jego ziarna glutenem na etapie uprawy, transportu czy produkcji; większość chorych może jednak spożywać specjalnie wytwarzane „bezglutenowe” płatki owsiane. Niedopuszczone są przetwory ze zbóż glutenowych (a więc pieczywo, makarony, większość słodkich produktów, słone przekąski, piwo i wiele innych) oraz produkowane z nich dodatki do żywności. Ponieważ skutkiem nieleczonej celiakii jest zwykle rozwój nietolerancji laktozy, dieta bezglutenowa często wyklucza zawierające je produkty z laktozą, przede wszystkim mleko i jego przetwory. Źródłem węglowodanów w menu są za to ziarna takie jak kukurydza, ryż, dziki ryż, proso, sorgo, amarantus, komosa, tef, kasza gryczana, a także nasiona roślin strączkowych, ziemniaki, warzywa skrobiowe, banany, tapioka czy mączka chleba świętojańskiego; zalecane są też inne warzywa, zioła, orzechy, naturalne produkty zwierzęce, jak mięso, ryby i jaja.

Dla kogo: oprócz nietolerancji glutenu wskazaniem do stosowania diety jest nadwrażliwość na gluten oraz alergia na pszenicę. Dieta bez tego białka jest też pomocna przy chorobach autoimmunologicznych, m.in. stwardnieniu rozsianym, czy zaburzeniach neurologicznych, takich jak autyzm czy ADHD. Dieta bezglutenowa powinna być stosowana na polecenie i pod kontrolą lekarza, zwłaszcza przy niedożywieniu i specjalnych potrzebach organizmu, np. w okresie rozwoju, ciąży, karmienia czy problemów zdrowotnych.

Ze względu na restrykcyjny charakter menu bezglutenowe nie jest polecane dla osób zdrowych, zwłaszcza w celu odchudzania.

Plusy: dieta bezglutenowa jest jedyną skuteczną formą leczenia celiakii, a także jedyną zdrową dietą w przypadku nadwrażliwości na gluten. Wprowadzenie jej w tych przypadkach pozwala u większości chorych na zagojenie jelita w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Dzięki temu eliminuje przykre objawy, takie jak chroniczne zmęczenie, bóle brzucha, wzdęcia, wymioty, biegunki naprzemienne z zaparciami, wysypki, nadmierna bladość skóry, bóle stawów czy zaburzenia neurologiczne (choć często nietolerancja glutenu długo pozostaje bez objawów). Stosowanie przez chorych menu bez glutenu pomaga zabiegać powstawaniu niedoborów wielu związków odżywczych, m.in. białka, witamin, składników mineralnych, które skutkują niedorozwojem fizycznym u dzieci; a u dorosłych wywołują nadmierną utratę wagi, anemię, osteoporozę czy niepłodność. Leczenie dietą bezglutenową zmniejsza też ryzyko rozwoju nowotworów jelita. U osób chorych z niedowagą dieta umożliwia przybranie na wadze, a tym z nadwagą często ułatwia schudnięcie. W wielu przypadkach bezglutenowe menu pomaga też zlikwidować nietolerancję laktozy i umożliwia stopniowe wprowadzenie do diety produktów mlecznych. Dzięki istnieniu zamienników zbóż i produktów glutenowych stosowanie tej diety nie oznacza konieczności rezygnacji z ulubionych potraw; jest obecnie coraz łatwiejsze, bo na rynku przybywa specjalnych produktów bezglutenowych, oznaczonych międzynarodowym znakiem przekreślonego kłosa.

Minusy: dieta wymaga przestrzegania przez całe życie, a z powodu licznych restrykcji jest to trudne w praktyce. Wiąże się z koniecznością nie tylko wnikliwego czytania etykiet produktów spożywczych i zdobycia wiedzy na temat żywności, ale też zwiększenia nakładów czasu i pracy na przygotowanie posiłków od podstaw oraz pieniędzy na kosztowne produkty i dodatki dla bezglutenowców. Stosując tę dietę, należy wyeliminować nie tylko zboża i większość artykułów mlecznych, ale też produkty wysokoprzetworzone, zawierające dodatki pozyskiwane z pszenicy i innych zbóż glutenowych. To m.in. skrobia, hydrolizowane białko roślinne, a nawet czysty gluten, stosowany m.in. w produktach dla wegetarian czy tradycyjnych wędlinach; jest on też obecny w wielu lekach, suplementach diety czy kosmetykach do ust.

Dieta bezglutenowa wymaga dobrego zbilansowania, bo bywa uboga w węglowodany, żelazo, cynk, foliany i błonnik, a często też w wapń, wit. B1 i B2 i niacynę. Stosowana jako dieta odchudzająca, co lansują amerykańskie gwiazdy, przyczynia się do rozwoju niedoborów pokarmowych, a w konsekwencji – do anemii czy osteoporozy.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

waga

Czy po jednym dniu obżarstwa można przytyć? Dietetyk odpowiada

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – dieta. Co wolno jeść, a czego unikać?

Produkty, które mogą wywołać alergie pokarmowe u dorosłych

Jak się może objawiać alergia pokarmowa? Wysypka i inne objawy

Kobieta poddaje się testowi na różne alergie pokarmowe

Jak zdiagnozować alergię pokarmową?

Kobieta drapie się w miejscu, gdzie ma wysypkę od alergii pokarmowej

Jak postępować z wysypką przy alergii pokarmowej?

Chłopiec trzyma jedzenie, którego nie może jeść z powodu alergii pokarmowej

Objawy alergii pokarmowej u dzieci

Kobieta drapie się po przedramieniu z powodu objawów alergii pokarmowej

Jak poznać objawy alergii pokarmowej?

Niemowlę płacze z powodu alergii pokarmowej

Jakie są objawy alergii pokarmowej u niemowląt?

Szczepionki na choroby autoimmunologiczne

Jaka dieta w chorobach autoimmunologicznych?

Kobieta z kamicą nerkową ściska okolice nerek

Kamica nerkowa – dieta. Co jeść przy kamicy nerkowej?

Mleko w różnych opakowaniach

Czym spowodowana jest alergia na mleko? Czym można je zastąpić w diecie?

Owoce i tabela produktów, które może jeść na diecie osoba chora na cukrzycę typu 1

Cukrzyca typu 1 – dieta, która wspomoże leczenie. Jaką stosować dietę w cukrzycy typu 1?