Przejdź do treści

Dieta bezglutenowa

Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Warszawa: Od września bezpłatne żłobki. Dodatkowe punkty za szczepienia
Zminimalizuj ilość stresu w swoim życiu. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Nie objadaj się na noc!
„Safe Sex Safe World” – kolekcja, która promuje bezpieczną miłość. Startuje nowy projekt Sexedpl
Narodziny człowieka pokazane w niesamowity sposób. Zobacz najlepsze zdjęcia porodów z konkursu Birth Photography 2019

Inne nazwy: dieta w celiakii

Zasady: dieta lecznicza przeznaczona dla osób z celiakią – chorobą autoimmunologiczną o podłożu genetycznym, która powoduje stany zapalne śluzówki jelita cienkiego i niszczy kosmki jelitowe, co skutkuje upośledzonym wchłanianiem składników odżywczych. Dlatego też dieta w tej chorobie wyklucza wszelkie produkty zawierające białko glutenowe, a więc zboża takie jak pszenica, żyto, orkisz, kamut i jęczmień. Niedozwolony jest też owies ze względu na częste skażenie jego ziarna glutenem na etapie uprawy, transportu czy produkcji; większość chorych może jednak spożywać specjalnie wytwarzane „bezglutenowe” płatki owsiane. Niedopuszczone są przetwory ze zbóż glutenowych (a więc pieczywo, makarony, większość słodkich produktów, słone przekąski, piwo i wiele innych) oraz produkowane z nich dodatki do żywności. Ponieważ skutkiem nieleczonej celiakii jest zwykle rozwój nietolerancji laktozy, dieta bezglutenowa często wyklucza zawierające je produkty z laktozą, przede wszystkim mleko i jego przetwory. Źródłem węglowodanów w menu są za to ziarna takie jak kukurydza, ryż, dziki ryż, proso, sorgo, amarantus, komosa, tef, kasza gryczana, a także nasiona roślin strączkowych, ziemniaki, warzywa skrobiowe, banany, tapioka czy mączka chleba świętojańskiego; zalecane są też inne warzywa, zioła, orzechy, naturalne produkty zwierzęce, jak mięso, ryby i jaja.

Dla kogo: oprócz nietolerancji glutenu wskazaniem do stosowania diety jest nadwrażliwość na gluten oraz alergia na pszenicę. Dieta bez tego białka jest też pomocna przy chorobach autoimmunologicznych, m.in. stwardnieniu rozsianym, czy zaburzeniach neurologicznych, takich jak autyzm czy ADHD. Dieta bezglutenowa powinna być stosowana na polecenie i pod kontrolą lekarza, zwłaszcza przy niedożywieniu i specjalnych potrzebach organizmu, np. w okresie rozwoju, ciąży, karmienia czy problemów zdrowotnych.

Ze względu na restrykcyjny charakter menu bezglutenowe nie jest polecane dla osób zdrowych, zwłaszcza w celu odchudzania.

Plusy: dieta bezglutenowa jest jedyną skuteczną formą leczenia celiakii, a także jedyną zdrową dietą w przypadku nadwrażliwości na gluten. Wprowadzenie jej w tych przypadkach pozwala u większości chorych na zagojenie jelita w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Dzięki temu eliminuje przykre objawy, takie jak chroniczne zmęczenie, bóle brzucha, wzdęcia, wymioty, biegunki naprzemienne z zaparciami, wysypki, nadmierna bladość skóry, bóle stawów czy zaburzenia neurologiczne (choć często nietolerancja glutenu długo pozostaje bez objawów). Stosowanie przez chorych menu bez glutenu pomaga zabiegać powstawaniu niedoborów wielu związków odżywczych, m.in. białka, witamin, składników mineralnych, które skutkują niedorozwojem fizycznym u dzieci; a u dorosłych wywołują nadmierną utratę wagi, anemię, osteoporozę czy niepłodność. Leczenie dietą bezglutenową zmniejsza też ryzyko rozwoju nowotworów jelita. U osób chorych z niedowagą dieta umożliwia przybranie na wadze, a tym z nadwagą często ułatwia schudnięcie. W wielu przypadkach bezglutenowe menu pomaga też zlikwidować nietolerancję laktozy i umożliwia stopniowe wprowadzenie do diety produktów mlecznych. Dzięki istnieniu zamienników zbóż i produktów glutenowych stosowanie tej diety nie oznacza konieczności rezygnacji z ulubionych potraw; jest obecnie coraz łatwiejsze, bo na rynku przybywa specjalnych produktów bezglutenowych, oznaczonych międzynarodowym znakiem przekreślonego kłosa.

Minusy: dieta wymaga przestrzegania przez całe życie, a z powodu licznych restrykcji jest to trudne w praktyce. Wiąże się z koniecznością nie tylko wnikliwego czytania etykiet produktów spożywczych i zdobycia wiedzy na temat żywności, ale też zwiększenia nakładów czasu i pracy na przygotowanie posiłków od podstaw oraz pieniędzy na kosztowne produkty i dodatki dla bezglutenowców. Stosując tę dietę, należy wyeliminować nie tylko zboża i większość artykułów mlecznych, ale też produkty wysokoprzetworzone, zawierające dodatki pozyskiwane z pszenicy i innych zbóż glutenowych. To m.in. skrobia, hydrolizowane białko roślinne, a nawet czysty gluten, stosowany m.in. w produktach dla wegetarian czy tradycyjnych wędlinach; jest on też obecny w wielu lekach, suplementach diety czy kosmetykach do ust.

Dieta bezglutenowa wymaga dobrego zbilansowania, bo bywa uboga w węglowodany, żelazo, cynk, foliany i błonnik, a często też w wapń, wit. B1 i B2 i niacynę. Stosowana jako dieta odchudzająca, co lansują amerykańskie gwiazdy, przyczynia się do rozwoju niedoborów pokarmowych, a w konsekwencji – do anemii czy osteoporozy.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

Nie objadaj się na noc!

Kobieta stoi z kubkiem i wykrzywiaa twarz

Co oznacza metaliczny posmak w ustach? Sposoby na pozbycie się dolegliwości

Kobieta wystawia zza zębów jezyk

Drętwienie języka – co oznacza i z czego wynika? Czy drętwienie języka można leczyć?

Akcja bez glutenu: kasza jaglana

Kasza jaglana – bohaterka wszystkich bezglutenowców

7 codziennych nawyków osłabiających odporność. Może któryś z nich ciebie dotyczy?

„Kiszonki będę promować aż do znudzenia”. Doktor Ania o tym, co jeść i jak kupować

Animacja układu pokarmowego - wątroba, jelita, żołądek, wszystko chore na różowym tle

Grzybica układu pokarmowego u dorosłych i dzieci – jak objawia się ta choroba?

Z klocków ułożony jest napis hormone

Gastryna – jaką rolę odgrywa w organizmie człowieka? Co zwiększa i zmniejsza jej wydzielanie?

kolonoskopia - lekarka przy urządzeniu do kolonoskopii

Kolonoskopia – charakterystyka, przygotowanie, wyniki. Jak przebiega badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego?

Kobieta siedzi i karmi dziecko piersią

Co można jeść karmiąc piersią? Dieta matki karmiącej

Dwie sklepowe półki, na każdej z nich roi się od kosmetyków róznego rodzaju

Salicylany – jak się bronić przed alergią na nie? Których produktów unikać?

taca z jedzeniem, na której jest mnóstwo produktów, które podnoszą cholesterol. Powyzej jest napis cholesterol

Jaka dieta na wysoki cholesterol jest odpowiednia? Co można jeść, a czego lepiej unikać?