Przejdź do treści

Analiza transakcyjna

Analiza transakcyjna
Analiza transakcyjna. Ilustracja: Magdalena Pankiewicz |
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Bananowy sernik na zimno
Bananowy nie-sernik na zimno. Pyszny deser bez pieczenia
„Moja znajoma też miała takie objawy i nic jej nie było”, „Weź się w garść”, „Nie dzwoń do niego”. Zastanów się, zanim udzielisz komuś rady
Emilia Clarke
„Byłam przekonana, że nie przeżyję”. Emilia Clarke z „Gry o tron” przeszła dwie operacje mózgu
Mocno czekoladowe brownie z batatów i awokado – moc witamin i składników mineralnych
Jurek Owsiak i Aleksander Baron
Polacy w walce z hejtem. Jurek Owsiak organizuje „grupę wsparcia”, Tomson i Baron ambasadorami kampanii społecznej #JestNasWięcej

To metoda, która zajmuje się naszymi uwarunkowaniami: tym, jak zostaliśmy „zaprogramowani” i jaki wpływ ma to na nasze życie. Autorem tej fascynującej koncepcji ludzkich zachowań jest amerykański psychiatra i psycholog społeczny Eric Berne (1910–1970).

Analiza transakcyjna – główne założenia

Koncepcja Berne’a zakłada, że postępujemy według wskazań scenariusza (skryptu), którego nauczyliśmy się dzięki wychowaniu i obserwacji zachowań otoczenia. Gramy w „gry”, przeprowadzamy między sobą „transakcje”, z których czerpiemy określone korzyści psychiczne. Źródłem skryptów – poza sytuacjami i słowami usłyszanymi w pierwszych latach życia – mogą być popularne archetypiczne baśnie. Jak to możliwe? Poprzez utożsamianie się z głównymi bohaterami opowieści – Kopciuszkiem, Czerwonym Kapturkiem, a nawet zaczarowaną żabą. Dopóki się od niego nie uwolnimy, skrypt kształtuje nasze życie.

Według analizy transakcyjnej każdy komunikuje się z otoczeniem z trzech tzw. poziomów ego: Dziecka, Rodzica i Dorosłego. Nierówna komunikacja (np. gdy w rozmowie żona włącza poziom Dziecka i płacze, a mąż wchodzi na poziom Rodzica i strofuje) prowadzi do braku porozumienia lub istotnych konsekwencji w komunikacji. Na przykład: X niewinnie pyta: „Napisałeś raport?” (Dorosły do Dorosłego). Y z irytacją odpowiada: „Przestań wreszcie mnie strofować! Zrobię to za chwilę!” (Dziecko do Rodzica).

Analiza transakcyjna –  dla kogo?

To dobra metoda terapii dla osób, które wpadły w pułapkę autodestrukcyjnych skłonności. Jest również przydatnym narzędziem szkolenia nauczycieli, personelu w firmach, a także znakomitym źródłem wiedzy o wychowaniu dzieci. Skorzystają z tej metody także ci, którzy pragną zrozumieć kierujące nimi nieświadome mechanizmy.

Analiza transakcyjna – cele i efekty

Analiza transakcyjna przydaje się, gdy chcemy świadomie kierować własnym życiem. Jej celem jest uzyskanie tzw. autonomii, czyli samodzielności w myśleniu i decydowaniu o sobie, bez potencjalnie destrukcyjnego wpływu elementów skryptu. Aby się od niego uwolnić, w czasie terapii bada się stany ego, transakcje, gry i skrypty, dzięki czemu uzmysławiamy sobie zależności i mechanizmy, które kierują naszymi zachowaniami.

Analiza transakcyjna – ograniczenia

Krytycy zarzucają analizie transakcyjnej, że ani jej założenia, ani efekty nie zostały dostatecznie zbadane i nie są potwierdzone naukowo. Nie ma klinicznych dowodów, które potwierdzałyby skuteczność tej metody w przypadku konkretnych dolegliwości.

Analiza transakcyjna – metoda

Terapia może dotyczyć jednej osoby, pary, grupy pacjentów lub całej organizacji, np. firmy. Najbardziej popularną formą jest terapia grupowa. W interakcji między członkami grupy ujawnia się tzw. proces grupowy, ukazujący problemy i zaburzenia, z jakimi borykają się pacjenci. Relacje, które powstają w ramach tego procesu między pacjentami oraz między pacjentami i terapeutą, pozwalają uczestnikom terapii zdać sobie sprawę z prowadzonych gier oraz odkryć elementy własnego skryptu.

W ramach procesu grupowego terapeuta stosuje tzw. interwencje terapeutyczne oraz daje pacjentom tzw. komunikaty rodzicielskie. Są to: Pozwolenie, Ochrona, Moc. Na przykład dając Pozwolenie, terapeuta „oficjalnie zezwala” pacjentowi na konstruktywne w zachowaniu, np. „Przestań tak ciężko pracować!” lub „Pozwól się kochać”. Dzięki Pozwoleniu pacjent uwalnia się od nakazów własnego skryptu i zdobywa autonomię (zaczyna świadomie kierować życiem). Aby interwencja terapeutyczna (Pozwolenie) była skuteczna, klient powinien widzieć w terapeucie osobę zdolną do zapewnienia mu Ochrony. Jest ona konieczna, gdy pacjent odmówi postępowania zgodnie z nakazami skryptu („karę” za złamanie nakazów skryptu możemy wymierzać sobie sami, gdy jest ona wbudowana w nasz scenariusz życiowy).

Analiza transakcyjna – czas

Typowa grupa terapeutyczna – ok. 8 pacjentów – spotyka się raz w tygodniu na dwie godziny. Terapia może przyjąć formę krótkoterminową, preferowaną współcześnie, lub długoterminową (do 7 lat), preferowaną przez twórcę metody.

 

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

drzemka

Drzemka dobra na wszystko. Dlaczego warto ją sobie uciąć i ile powinna trwać?

kobieta i mężczyzna

Czy aseksualność to wolność od seksu? Tłumaczy edukatorka seksualna Alicja Długołęcka

kobieta myśli leżąc w łóżku

Intuicja – wierzyć jej czy nie?

„Przestań się smucić”, „weź się w garść” – takie słowa mogą zadziałać odwrotnie. Czego nie mówić osobie z depresją? Tłumaczy psycholog Katarzyna Binkiewicz

mama i dziecko

Przełom w leczeniu depresji poporodowej. FDA zatwierdziła nowy lek. Szybki, skuteczny, ale bardzo drogi

Kobieta jest w gabinecie lekarskim, widac jej plecy. Na przeciwko siedzi młoda lekarka, która słucha pacjentki.

„Niektórzy pacjenci w sposób celowy zatajają informacje. Może chcą się przedstawić w lepszym świetle”. Skąd lekarz wie, że pacjent kłamie? Tłumaczy psycholog Milena Marczak

„Złamane serce” to nie tylko przenośnia! O schorzeniu, które przez lata nie było rozpoznawane, mówi kardiolog Robert Gil

Szczęśliwi czasu nie liczą – jak samopoczucie wpływa na długość życia?

„Pozwalajmy dziecku na spontaniczność, ciekawość świata i zadawanie pytań”. Psycholog Agnieszka Zapart tłumaczy, jak mówić do dziecka, by wychować pewnego siebie człowieka

Kobieta pracuje

Jak budować poczucie własnej wartości i nie być „tą gorszą” w korpo? Fragment książki „Feminist Fight Club”

Ktoś cię skrzywdził i nie potrafisz o tym zapomnieć? Zamiast pielęgnować w sobie urazę, wybacz. Dla siebie!

mama i córka

A ty, jako dorastająca dziewczyna, czego nie usłyszałaś od swojej mamy na temat cielesności, okresu czy seksu?

5 jogicznych zasad zdrowego i długiego życia. Skorzystaj z porad Kasi Bem

Wyjdź ze swojej głowy! Ile razy myślałeś o osobie spotkanej w windzie, ale bałeś się odezwać? Spot reklamujący obuwie świetnie pokazuje, co tracimy będąc nieśmiałymi

„Postanowiłam, że to ja wydymam bulimię, a nie ona mnie”. Aleksandra Dejewska o wyjściu z zaburzeń odżywiania

Pamiętasz stres przed pierwszym razem? Kilka słów o tym, jak powinniśmy zacząć przygodę z seksem

zła kobieta

Jesteś wkurzona a żal ci ładnych talerzy? Kasia Bem radzi, jak skutecznie rozładować złość

Terapeutka Izabela Kielczyk o związkach: „Łatwiej czuć się zazdrosnym niż o tym po prostu powiedzieć”

Foch w związku jest mile widziany, ale nie dla ciebie

Gorsza od innych. Jak żyć z kiepskim poczuciem wartości?

Screen z animacji kampanii Wciąż jestem tym, kim byłem

Mimo choroby „wciąż jestem tym, kim byłem”. Poruszająca kampania o dzieciach chorych na nowotwór

Anhedonia – gdy nic nie cieszy

Nic mnie nie cieszy. Czy to już depresja?

„Im więcej zrobimy dla siebie w wieku średnim, tym większe mamy szanse na udaną starość. Na swoją starość pracujemy też tym, jacy jesteśmy dla ludzi”. O depresji ludzi starych rozmawiamy z prof. Dominiką Dudek

para chłopak i dziewczyna

„Opuszczenie osoby toksycznej wiąże się z tęsknotą i bólem”. O toksycznych związkach i wychodzeniu z nich, mówi nam psycholog

женская виагра купить киев

Этот классный веб портал , он описывает в статьях про стероиды купить анаболики
У нашей компании популярный блог с информацией про тренболон энантат.