Przejdź do treści

Niepełnosprawność intelektualna – jakie są jej przyczyny i stopnie?

azjatka ze znakiem
Fot. oka/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Borelioza – jak wyglądają objawy? Uważaj, można je pomylić z grypą
@lekarkanaroślinach
Czym zastąpić mięso w diecie? Czy dieta wegetariańska jest zupełnie bezpieczna? O wpływie czerwonego mięsa na zdrowie, pisze pediatra Magdalena Jutrzenka
Wielkanocne obżarstwo i co potem? Jak uniknąć kłopotów z niestrawnością?
Sernik lekki jak piórko
Przepis na sernik jogurtowy z malinami
Kampania Centrum Praw Kobiet
Trzymamy stronę kobiet! Wesprzyj Polki doświadczone przemocą. Trwa kampania Centrum Praw Kobiet

Niepełnosprawność intelektualna, inaczej upośledzenie umysłowe, to zaburzenie rozwojowe związane z obniżeniem niektórych funkcji intelektualnych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Niepełnosprawność intelektualna może być związana z wieloma chorobami, zarówno genetycznymi, neurologicznymi jak i metabolicznymi. Często jej przyczyny powstają już w okresie płodowym człowieka lub są następstwem poważnych urazów fizycznych.

Niepełnosprawność intelektualna – stopnie

Obecnie wyróżnia się cztery rodzaje niepełnosprawności intelektualnej:

  • niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim – ten rodzaj niepełnosprawności dotyczy osób z IQ 50–69. Ludzie ze stwierdzoną niepełnosprawnością umysłową w stopniu lekkim posługują się mową w stopniu niezbędnym do podtrzymania rozmów i zaspokajania podstawowych potrzeb. Lekka niepełnosprawność intelektualna pozwala na podjęcie pracy oraz wykonywanie zwykłych domowych czynności. Jednakże mogą występować pewne trudności w nauce (zarówno w czytaniu jak i pisaniu). Osoba taka ma mniejszą podzielność uwagi, mniej zasobne słownictwo, a także zaburzenia motoryki.
  • niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanymumiarkowany stopień niepełnosprawności umysłowej występuje u osób dorosłych, których ogólny poziom rozwoju porównywalny jest do rozwoju 8-letniego dziecka. IQ mieści się w zakresie 35–49. U takich ludzi częściej występują choroby somatyczne, a także wady narządów. Mimo, że osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności potrafią pod nadzorem wykonywać pewne nieskomplikowane czynności, mają duży problem z nauką pisania, czytania oraz posługiwania się mową czy też rozumieniem wypowiedzi innych osób.
  • niepełnosprawność intelektualna w stopniu znacznym znaczny stopień niepełnosprawności umysłowej dotyka osoby, których IQ wynosi 20–34. Poziom rozwoju umysłowego osoby dorosłej porównuje się do 6-letniego dziecka. Osoba taka jest w stanie posługiwać się prostą mową (do kilku zdań), często cierpi na choroby somatyczne i posiada duże wady wzroku. Co więcej, potrafi rozróżniać podstawowe cechy fizyczne, ich kształty oraz samodzielnie korzysta z toalety. Musi jednak znajdować się pod stałą opieką.
  • niepełnosprawność intelektualna w stopniu głębokimgłęboki stopień niepełnosprawności umysłowej to najpoważniejsze zaburzenie umysłowe, które dotyka osoby z IQ poniżej 20 punktów. Dorosłe osoby posiadają rozwój intelektualny i społeczny zbliżony do 3-letniego dziecka. Bardzo często zdarza się, że cierpią na porażenia kończyn, mają wady wzroku i słuchu. Osoby takie poruszają się w stopniu ograniczonym (lub w ogóle się nie poruszają), mają bardzo ograniczony zasób słownictwa i nie są w stanie płynnie posługiwać się mową. Na ogół mają poważne wady neurologiczne.

Zobacz także

Niepełnosprawność intelektualna – przyczyny

Przyczyny upośledzenia umysłowego mogą mieć dwa źródła: pierwotne oraz wtórne. Te pierwsze związane są z mutacjami genetycznymi mającymi miejsce już w okresie płodowym. Do najczęstszych zalicza się aberracje chromosomowe, czyli zmiany w strukturze lub liczbie chromosomów – np. trisomia 21 chromosomu nazywana częściej zespołem Downa. Inne z nich to m.in. zaburzenia metabolizmu o podłożu genetycznym np. fenyloketonuria. Wtórne przyczyny rozwoju niepełnosprawności intelektualnej związane są najczęściej z uszkodzeniami kory mózgowej w okresie dziecięcym (chociaż zdarzają się one także w okresie płodowym). Jakie mogą być czynniki zwiększające ryzyko niepełnosprawności intelektualnej u dziecka? Przede wszystkim zażywanie niedozwolonych i silnych leków przez kobietę ciężarną – nasennych z grupy benzodiazepin i psychotropów. Prawdopodobieństwo rośnie także przy zakażeniu wirusem odry, różyczki, ospy wietrznej czy świnki u kobiety w ciąży. Zarówno skrajne niedożywienie ciężarnej, jak i doświadczenie traumatycznych wydarzeń w ciąży (śmierci bliskiej osoby, utraty dachu nad głową, rozwodu) również nie pozostają bez wpływu na rozwój intelektualny dziecka. Bezpośrednie narażenie płodu na działanie promieniowania radiacyjnego, uszkodzenia mechaniczne czy działanie toksycznych lub trujących czynników chemicznych może uszkadzać płód. Na możliwość niepełnosprawnego rozwoju małego dziecka mają wpływ także infekcje przebyte w pierwszych miesiącach życia, chociażby zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Komender J., Upośledzenie umysłowe – niepełnosprawność umysłowa, [w:] Bilikiewicz A. (red.), Psychiatria. T. II Psychiatria kliniczna, Wrocław, Urban&Partner, 2002, s. 617–644.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Jakie są zasady prawidłowego odżywiania się matki karmiącej piersią

kobieta cierpiąca na chorobę Gauchera siedzi na łóżku

Choroba Gauchera – leczenie, objawy i diagnostyka tej rzadkiej choroby

Kobieta trzymająca się za głowę z powodu zawrotów głowy

Przyczyny, objawy i leczenie zawrotów głowy. Czy zawroty głowy podczas leżenia zagrażają zdrowiu?

Lekarz przed probówkami sprawdza wynik

Diagnostyka i leczenie zespołu nerczycowego. Czym grozi wysokie stężenie białka w moczu?

Lekarka stoi na szpitalnym korytarzu

Gastroenterolog – kim jest lekarz tej specjalizacji i czym się zajmuje?

Anna Pilińska - HelloZdrowie | Marzec 2019 Anna Pilińska - HelloZdrowie | Marzec 2019 100% 10 Dziewczynka podaje jabłko z wykrojonym sercem Obsługa czytników ekranu włączona. Dziewczynka podaje jabłko z wykrojonym sercem

Zespół alkoholowy FAS – diagnostyka i objawy u dzieci i dorosłych

Mały chłopiec ma wysypkę

Choroba Recklinghausena – co to za choroba i jakie daje objawy?

Dłoń w rękawicy trzyma probówkę z krwią

Co to jest gazometria z krwi tętniczej, żylnej czy włośniczkowej?

W kolorowych kółeczkach zostały wymienione najpopularniejsze alergeny

Jakie są najczęstsze alergeny wziewne i pokarmowe? Jakie wywołują objawy?

Kobieta siedzi w laboratorium i wykonuje badanie

Badania przesiewowe w Polsce. Jakie są ich rodzaje? Jakie mają znaczenie?

Lekarz trzyma w ręku rentgen płuc

Atypowe zapalenie płuc. Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Kobieta z bambusem na plecach

Rodzaje wad postawy – klasyfikacja, przyczyny powstania, przykładowe ćwiczenia korekcyjne

Kobieta siedzi na łóżku i trzyma się za kark

Dystonia, czyli choroba przyjmowania nienaturalnych pozycji ciała o niejasnej etiologii – objawy i metody leczenia

Kobieta w bieliźnie trzyma się za brzuch w okolicach żołądka

Nadżerka żołądka (zapalenie błony śluzowej żołądka) – objawy, leczenie i dieta

doktor i pacjent

Syndrom białego fartucha. Co to za zjawisko?

Bakterie w organizmie budujące odporność

Układ immunologiczny – jak działa? Naturalne metody na wzmocnienie odporności

Kobieta w krótkich siwych włosach trzyma się za głowę

Co to jest zespół Korsakowa? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Zdrowa rodzina ułożona do siebie głowami

Biostymina – działanie i dawkowanie ampułek z wyciągiem ze świeżych liści aloesu drzewiastego

Kobieta w zaawansowanej ciąży ma wykonywane USG

Na czym polega badanie przezierności karkowej – normy i oceny wyników

Lekarka tłumaczy coś starszej kobiecie

Co to jest geriatria? Czym się różni od gerontologii?

Lekarka w niebieskim fartuchu ze stetoskopem

Kim jest internista? Różnice między internistą a lekarzem rodzinnym

Kobieta siedząca u lekarza ma wykonywane badanie

Bronchoskopia – badanie dróg oddechowych. Na czym polega i jak się przygotować?

Kobieta jest badana przez ginekologa

Czym jest adenomioza? Poznaj przyczyny jej powstawania, objawy i sposoby leczenia

Kobieta leży chora w łóżku z chusteczkami, obok niej stoją lekarstwa

Stan zapalny – kiedy organizm walczy z drobnoustrojami. Jakie są objawy zapalenia?

сколько стоит эко в киеве

искусственная инсеминация стоимость

https://baden-medservice.com