Przejdź do treści

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu
Fot. lassedesignen / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dłonie
Ręce – co mówią o zdrowiu?
Zrób sobie marcepan!
Zrób sobie marcepan!
Siedzisz w bezruchu? Zacznij się wiercić!
Siedzisz w bezruchu? Zacznij się wiercić! Wyjdzie ci to na zdrowie
Dziewczyna pije zielony sok
Witaminy i minerały, które zatrzymują czas
Burgery z kalafiora z salsą paprykową
Burgery z kalafiora z salsą paprykową

Klaustrofobia należy do częstych zaburzeń mogących mieć wiele przyczyn, w tym związanych z traumatycznymi zdarzeniami z przeszłości. To zaburzenie psychiczne przejawiające się strachem chorego przed zamkniętymi przestrzeniami takimi jak windy, małe pomieszczenia, tunele, piwnice, samochody itp.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Definicja klaustrofobii jest dość zrozumiała, ale jednocześnie mało dokładna, ponieważ chorzy boją się nie tyle konkretnej ograniczonej przestrzeni, ile powtórzenia własnych negatywnych doświadczeń, które występują w danym miejscu. Boją się utraty kontroli w zamkniętej przestrzeni, uduszenia, boją się, że coś abstrakcyjnego, ale „strasznego” przydarzy im się i nikt w tej ograniczonej przestrzeni nie przyjdzie im z pomocą.

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Co to jest klaustrofobia?

Pacjent kojarzy swoje bolesne odczucia z konkretnym miejscem, w związku z czym zaczyna unikać zamkniętych przestrzeni. Można sobie wyobrazić ogromną listę miejsc, w których, według chorego, może się udusić i gdzie nikt nie przyjdzie na ratunek.

Strach pacjenta jest nieracjonalny. Rozumie on, że prawdopodobieństwo, że coś złego stanie się z nim w zamkniętym pomieszczeniu, jest małe. Zwłaszcza w porównaniu z tym, co może mu się przydarzyć na otwartej przestrzeni. Niemniej osoba chora boi się i unika ograniczonych przestrzeni, co ma znaczący, często negatywny wpływ na jej życie.

Przyczyny klaustrofobii

Jedna z koncepcji pojawienia się nie tylko klaustrofobii, ale także innych zaburzeń lękowych, czyli fobii, opiera się na klasycznej nauce Pawłowa o odruchach warunkowych. Istotą tego podejścia jest to, że powstaje patologiczny odruch warunkowy. Następuje proces patologicznego uczenia się – pewien względnie neutralny bodziec, niegdyś połączony z lękiem, staje się bodźcem, po którym człowiek wpada w panikę. W przypadku klaustrofobii zamknięta przestrzeń łączy się ze strachem. Pojawia się fiksacja i powstaje odruch warunkowy – dane miejsce wywołuje konkretne emocje.

Z drugiej strony w psychologii ewolucyjnej uważa się, że klaustrofobia nie wynika z „uczenia się” strachu, ale z tego, że reakcje lękowe są z góry określone i stanowią podstawowe formy reakcji adaptacyjnych, czyli przystosowawczych, rozwiniętych w toku ewolucji. Zamknięta przestrzeń w ewolucji jest uważana za sygnał dla zwierzęcia, ponieważ ryzyko uduszenia się w jakiejś jaskini lub dołku jest znacznie wyższe niż na otwartej przestrzeni. Gdy człowiek wykazuje podobne objawy, można uznać, że wrócił do wcześniejszego stadium ewolucyjnego. Uważa się, że u pacjenta pojawiają się odruchy bezwarunkowe, instynktowne, ale przesadne w naszych współczesnych warunkach społeczno-kulturowych.

W związku z tym psychoterapeuci mogą różnie interpretować klaustrofobię. W szczególności w psychoanalizie przyjmuje się, że istnieją nie tylko predyspozycje biologiczne, ale także predyspozycje na poziomie wczesnego rozwoju dziecka, które mogło nie czuć się chronione przez matkę na wczesnym etapie rozwoju, wówczas mógł powstać w nim konflikt na poziomie nieświadomości. Następnie, kiedy dziecko już dorosło, znajdując się w zamkniętej przestrzeni, odczuwa strach i skupia się na nim. W ten sposób powstaje błędne koło – chory unika zamkniętych przestrzeni, a gdy tylko się w takiej znajdzie, traumatyczne przeżycia ewolucyjne i z wczesnego dzieciństwa natychmiast się aktualizują, co tylko wzmacnia fobię.

Zobacz także

Objawy klaustrofobii

Objawem jest przede wszystkim unikanie zamkniętych przestrzeni. Nie zawsze musi dochodzić do ataków paniki. Osoba chora po prostu nie wchodzi do pomieszczeń, których się boi, unika takich miejsc. Głównym zatem objawem klaustrofobii jest niepokój i strach przy kontakcie z bodźcem wywołującym lęk.

Jak leczyć klaustrofobię?

Metody leczenia klaustrofobii oparte są na zasadzie „klucza do zamka”, czyli jakie mechanizmy chorobowe, takie metody leczenia. Jeśli pacjent dowie się w procesie złożonej diagnostyki psychologicznej, że centralnym mechanizmem strachu jest pojawienie się ustalonego związku bodziec-reakcja, wówczas zalecana będzie psychoterapia behawioralna. Podczas leczenia zniszczony zostanie stary, patologiczny odruch warunkowy i stworzony nowy, zdrowy sposób reagowania na bodźce. Takie działanie określane jest jako metoda ekspozycji – skaluje się poziom lęku i niepokoju pacjent i stopniowo konfrontuje się go z coraz większą dawką wywołującego strach bodźca.

W procesie złożonego leczenia klaustrofobii lekarz psychoterapeuta może przepisać pacjentowi także środki uspokajające, a w przypadku zaburzeń towarzyszących leki przeciwdepresyjne i przeciwpsychotyczne.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.

Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

„Wielu pacjentów woli wyjść z gabinetu z rozpoznaniem medycznym konkretnej choroby niż przyjąć do wiadomości, że problem ma naturę emocjonalną” – mówi psychoterapeutka Małgorzata Kuberska-Kędzierska

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości