Przejdź do treści

„Joga prenatalna nie wymaga wcześniejszego doświadczenia. Zawiera wyłącznie bezpieczne ćwiczenia i techniki”

Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
mierzenie obwodu brzucha
RFM – nowy sposób pomiaru tkanki tłuszczowej
dwójka dzieci siedzi na tylnym siedzeniu samochodu
„Nie serwuj sobie choroby” – mocna kampania przeciw otyłości
Dwie dziewczyny palą papierosa i rozmawiają ze sobą
Palenie papierosów podczas brania leków. Czy to jest niebezpieczne?
Dziewczyna leżąca na kanapie
„Depresja. Rozumiesz – pomagasz”. Świetna kampania społeczna o depresji
ćwiczenia z resuscytacji noworodka
Bezpieczny Poród. W Warszawie otwarto Centrum Symulacji Położniczych

W wielu krajach Europy Zachodniej joga prenatalna jest praktykowanym i popularnym sposobem na ruch i relaks kobiet w ciąży. W Polsce dziedzina ta zaczyna raczkować, ale już zdobyła sobie szeroko grono miłośniczek. O wpływie jogi na kobietę ciężarną, czy każda oczekująca mama może ją uprawiać i czego kategorycznie robić nie wolno opowiada Inga Izabela Dańkowska, pierwsza i jedyna obecnie w Polsce dyplomowana nauczycielka British Wheel of Yoga, specjalizującą się w jodze pre i postnatalnej oraz jodze dla dzieci (także dla dzieci niepełnosprawnych), która po 17 latach pobytu w UK wróciła do Polski z zamiarem rozpowszechniania unikalnego stylu BWY.

Monika Słowik: Co Polki wiedzą o jodze prenatalnej?

Inga Izabela Dańkowska: W Polsce historia i świadomość jogi jest jeszcze stosunkowo młoda. Wiele osób utożsamia ją z fizycznością, giętkością i precyzją ruchu, często zapominając o innych sferach tej dyscypliny. Należy mieć świadomość, iż joga jest starożytnym holistycznym systemem, pozwalającym na stworzenie harmonii miedzy ciałem, umysłem i sercem. Stan owej harmonii jest szczególnie ważny, kiedy odczuwamy niepewności i niepokoje związane z ciążą i macierzyństwem.

Jak wygląda podejście do tej metody ciążowych ćwiczeń w innych krajach?

Zajęcia jogi dla kobiet w ciąży i po ciąży w krajach Europy Zachodniej cieszą się duża popularnością, a szczególne miejsce zajmuje tu Wielka Brytania. Rozwój jogi w tym kraju trwa już kilkadziesiąt lat, a różnorodność tradycji i wielość szkól umożliwia duży wybór. Obok British Wheel of Yoga, współistnieją style Sivanada, Ashtanga, Kundalini czy Iyengar, a poszczególne ich odmiany dedykowane są również kobietom w okresie ciąży i połogu.

W Polsce prekursorem specjalistycznych zajęć jogi dla kobiet w ciąży oraz jogi poporodowej jest warszawski Szpital Specjalistyczny św. Zofii SPZOZ przy ul. Żelaznej. Skąd pomysł, by jogę praktykować w szpitalach?

Atutem przemawiającym za obecnością zajęć jogi na terenie szpitali, jest bliska obecność fachowego personelu medycznego, który w każdej chwili służy pomocą, zapewnia zarówno kobietom w ciąży, jak i młodym matkom, poczucie bezpieczeństwa.

Kiedy kobieta w ciąży może zacząć swoją przygodę z jogą?

Praktykę można rozpocząć już w 15 tygodniu ciąży (pod warunkiem, że nie ma przeciwskazań medycznych) i kontynuować aż do porodu, w trakcie, którego wykorzystamy to, czego nauczyłyśmy się wcześniej. Spotkałam się z proponowaniem kobiecie w ciąży zajęć z jogi od 12 tygodnia, jednak byłabym tutaj bardzo ostrożna. W okolicach 12-14 tygodnia kobieta powinna maksymalnie się oszczędzać. W tym pierwszym okresie ciąży ciało przechodzi wiele zmian, więc należy unikać wysiłku fizycznego. Warto, zatem odczekać ten ryzykowny moment i zapisać się na zajęcia jogi, kiedy już minie potencjalne zagrożenie.

Chcą uprawiać jogę prenatalną potrzebne jest wcześniejsze przygotowanie?

Joga prenatalna nie wymaga żadnego wcześniejszego doświadczenia. Zawiera wyłącznie bezpieczne ćwiczenia fizyczne, techniki oddychania i relaksu. Jeśli kobieta chce sprawdzić, czy joga jest dla niej może przyjść na pojedyncze zajęcia. Gdy nabierze pewności, poczuje się zachęcona wówczas może skorzystać z karnetu czterotygodniowego.  Przed pierwszymi zajęciami jogi zbiera się o kobiecie wywiad, który nie tylko pomaga prowadzącemu lepiej poznać uczestniczkę, ale dostarcza też wiedzy na temat stanu zdrowia, dolegliwości, które towarzyszą ciąży oraz obaw, jakie mają i które mogą wpływać na praktykę jogi. Całościowe podejście do kobiety pomaga nawiązać relację, która jest w jodze istotna. Można wówczas rozwiać wiele wątpliwości, jak chociażby tą, czy takie ćwiczenia nie zagrażają dziecku.

 

Kobiety mają wątpliwości czy joga w ciąży jest bezpieczna?

Każda kobieta nosząca pod sercem dziecko ma naturalną obawę, czy dana czynność nie zaszkodzi dziecku. Dobrze, że o tym mówią, bo wówczas jest okazja, by obalić mity związane z jogą w ciąży. Bezpieczeństwo jogi zależy przede wszystkim od instruktora. Te specjalistyczne zajęcia, do których zaliczą się joga w ciąży i poporodowa, wymagają dodatkowej wiedzy i doświadczenia, które nauczyciel jogi ogólnej musi nabyć studiując specjalistyczne moduły. Niestety w naszym kraju są one jeszcze niedostępne. Dlatego wybierając się na jogę w ciąży czy po połogu warto upewnić się, czy nauczyciel posiada odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie, bo joga w tych okresach rządzi się innymi zasadami i wymogami.

Wiele kobiet niechętnie podchodzi do udziału w zajęciach grupowych z uwagi na swój wygląd. Są takie, które przybierają 15-20 kg. i sądzą, że na jogę są zwyczajnie za grube. Czy masa ciała ma jakiekolwiek znaczenie w praktykowaniu jogi prenatalnej?

Ilość ciążowych kilogramów nie ma wpływu na możliwość praktykowania jogi. Na zajęcia zgłaszają się kobiety z bardzo różną masą ciała. Joga jest dla każdej z nich. Sądzę, że często kobiety mają wewnętrzną barierę przed pokazywaniem się i to na dodatek w różnych pozycjach. Joga jest wówczas doskonałą terapią, bo szybko przekonują się, że nie są same ze swoimi kompleksami, że wiele boryka się z chwilową zmianą wyglądu. Joga otwiera tym samym na różnorodność, uczy dystansu do siebie i swojego ciała. Jeżeli nawet są pozycje, które kobieta o większych kształtach wstydzi się wykonać, boi się ośmieszenia to nie wywiera się na niej presji czy nacisku. Spotkania mają być okazją do relaksu, odprężenia.

Ciąża przestaje być postrzegana, jako 9-cio miesięczne zaleganie na kanapie. Coraz więcej przyszłych mam poszukuje aktywności, które nie tylko pomogą jej na ciążowe dolegliwości jak ból kręgosłupa, bóle stawowe czy cukrzyca ciążowa, ale będą też forma relaksu i sposobem na zachowanie sprawności fizycznej, czy pomaga w tym joga?

Ćwiczenia jogiczne przede wszystkim wzmacniają mięsnie i kręgosłup, który stopniowo musi znosić coraz większy ciężar, przynoszą ulgę w dolegliwościach typu: bóle pleców, obrzęk nóg czy trudności z oddychaniem oraz wpływają na elastyczność i świadomość ciała, pokazuje różne pozycje porodowe, wycisza umysł. Ten dobroczynny wpływ doceniają szczególnie te mamy, które chcą rodzić siłami natury.

Można zatem powiedzieć, że joga jest treningiem przed porodem?

Joga prenatalna nie jest tylko forma relaksu, ale przede wszystkim pomaga kobietom opanować to, co w porodzie najważniejsze – głowę. Poród to stan umysłu. Nastawienie kobiety, wiara i zaufanie we własne siły, pozwalają ze spokojem i opanowaniem podchodzić do przebiegu porodu. Techniki oddechu przypominają jak ważny jest oddech. Dzięki niemu umiejętnie radzimy sobie z emocjami i bólem porodowym. Techniki relaksacji działają na emocje; łagodzą stany lękowe i niepokój. Joga przygotowuje do porodu.

A po nim przychodzi połóg, o którym w sieci świeżo upieczone mamy wypowiadają się niezbyt pozytywnie. Czy praktyka jogi może być im pomocna w tym trudnym okresie?

Relatywnie szybko odczujemy, że joga ułatwia nam powrót do kondycji fizycznej i psychicznej.  Zmniejsza napięcie mięśni i dyskomfort, który odczuwamy w okresie porodowym: na przykład ból ramion, szyi czy pleców. Wzmacnia i stabilizuje mięśnie. Spokojne chwile relaksu łagodzą zmęczenie, stres i wyciszają umysł oraz pozwalają pogłębić wieź z nowo narodzonym dzieckiem.  Nie bez znaczenia jest również to, iż na zajęciach jogi poporodowej, spotkamy inne mamy z dziećmi, które przechodzą przez podobne doświadczenia. Ich wsparcie i wzajemna wymiana przemyśleń okazują się bardzo cenne w tym okresie wielkich zmian.

 

Kiedy winna zapalić się ciężarnej czerwona lampka, sygnalizująca, że coś jest nie tak podczas zajęć? Czy istnieją jakieś pozycje zakazane, niebezpieczne, niezalecane dla kobiet ciężarnych?

Joga prenatalna jest specjalnym rodzajem jogi dedykowanym kobietom w odmiennym stanie. Skoro stan jest inny to i rodzaje pozycji różnią od tych, które są wykonywane podczas jogi dla kobiet nie w ciąży. Kobieta w ciąży powinna podchodzi do ćwiczeń jogicznych instynktownie- gdy coś jej nie pasuje, coś sprawia, że przestaje czuć się komfortowo to rezygnuje, z tego, co proponuje instruktor. Dlatego też tak szalenie ważna jest wiedza osób prowadzących zajęcia dla ciężarnych, co wolno a czego nie. Kobieta uczy się przez jogę słuchać swojego ciała i intuicji. W jodze prenatalnej nie praktykuje się skrajnych rozciągnięć i skoków, leżenia na brzuchu, leżenia na plecach w wyprostowanymi nogami, pozycji odwróconych, wstrzymywania oddechu, czy utrzymywania pozycji jogicznej dłużej niż cztery oddechy. Przez całą ciąże nie jest wskazane również wygięcie kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Zawsze zaopatruję kobiety w tę wiedzę na pierwszych zajęciach, by mogły bezpiecznie uprawiać jogę również same w domu.

Dopuszcza się praktykowanie jogi w domu, bez instruktora?

Wręcz zaleca! Po każdych zajęciach uczestniczki zajęć dostają ode mnie pracę domową. To nie tylko ma je zachęcić do częstszej aktywności, ale aby joga prenatalna odniosła zamierzone rezultaty winna być regularna. Instruktor może być wirtualny. Znam i z czystym sumieniem polecam uczestniczkom zajęć wiele kanałów na Youtube, które prowadzą wykwalifikowane osoby i z którymi można ćwiczyć bez obaw o bezpieczeństwo swoje i dziecka.

Z jaką oceną jogi w ciąży spotyka się pani od uczestniczek zajęć? Dostrzegają pozytywny wpływ na swoje ciało, dzielą się, czy joga pomogła im w porodzie?

Kobiety uczestniczą w zajęciach jogi prenatalnej będąc w bardzo różnych etapach ciąży. Spotykamy się z kobietami w 20. tygodniu, 36., a zdarza się, że nawet mamy w 41. tygodniu ciąży uczestniczą w zajęciach. Im dłużej tworzymy grupę zajęciową, tym większe więzi nawiązują się miedzy nami. Tradycją jest, że zawsze po porodzie proszę uczestniczki o napisanie listów. Są one osobistą formą podsumowania zajęć, refleksjami na temat odczuć związanych z tym, czego doświadczyły podczas wspólnych praktyk jogicznych. Co prawda listów mam cały ogrom, ale w pamięć zapadł mi szczególnie jeden, który opublikowałam też na swoim profilu na Facebooku. Jedna z uczestniczek, Magda, podzieliła się ze mną swoja historią porodową, która zakończyła się porodem siłami natury. Jest to wzruszająca i długa opowieść, ale przytoczę dosłownie kilka zdań, bo warto by kobiety mające obawy usłyszały, co daje joga w ciąży. Magda pisze:,, Pragnę Ci bardzo podziękować, bo o ile inne zajęcia fitnessowe, jogiczne, czy joga w domu przygotowały mnie na pewno do porodu pod względem fizycznym, to kluczowe było przygotowanie mentalne, zaakceptowanie bólu, współpraca z nim, otwieranie się na rodzenie, rozluźnienie ciała, praca z oddechem, znajomość pozycji porodowych doskonale uśmierzających ból, wizualizacje. Tego wszystkiego nauczyłam się podczas Twoich zajęć. Ciekawe jest dla mnie to, że w miarę trwania porodu i nasilania rozwarcia ból i natężenie skurczy nie rosło w moim odczuciu znacznie. Skurcze nigdy nie stały się nie do wytrzymania. Doskonale nad nimi panowałem, nie pomyślałam nawet przez chwilę o znieczuleniu, ani nawet o TENS. Oddech, pozycje, wizualizacje, masaż to było zupełnie wystarczające. Myślę, że stało się tak, dlatego, że udało mi się otworzyć na rodzenie, współpracować z moim ciałem, wejść w porodowy trans, w którym płynnie przechodziłam z każdym skurczem dalej, do spotkania z córeczką. Niektóre kobiety w mojej rodzinie mówiły mi wcześniej o bólu, od którego mdlały, wymiotowały etc. Dla mnie ból porodowy był zupełnie do wytrzymania, a sam poród wspominam bardzo dobrze.”

Wniosek nasuwa się sam: warto. Nie tylko ze względu na umiejętność wsłuchiwania się we własne ciało, ale z uwagi na zdolność kontrolowania wewnętrznych mechanizmów.

Joga prenatalna dużo miejsca poświęca pracy nad oddechem, ale tym, co kobiety cenią najbardziej jest znalezienie w sobie siły, która wyzwala się, kiedy przychodzi zmierzyć się z wyzwaniem, jakim niewątpliwie jest poród.  Prowadzę również warsztaty „Próba porodu”, w których może uczestniczyć również partner.  Warsztaty oferują wiedzę teoretyczną, ale przede wszystkim naukę PRAKTYCZNYCH UMIEJĘTNOŚCI, które w efektywny sposób wpływają na komfort porodu. Uczestniczki warsztatów, które są w dużej mierze są też w grupie praktykujących jogę prenatalną, z większą świadomością decydują się na poród siłami natury, czują się lepiej do niego przygotowane za sprawą ćwiczeń jogicznych, są gotowe by usłuchać swojego ciała.

Współczesna medycyna podkreśla dobroczynny wpływ jogi na kobiety w tak trudnych i ważnych dla nich okresach jak ciąża i połóg. Przeprowadzone pod kierunkiem Jamesa J. Newhama, Ph.D., Institute of Health & Society, Newcastle University we współpracy z Maternal and Fetal Health Research Centre, Manchester Academic Health Sciences Centre, University of Manchester  badanie „Effects of antenatal yoga on maternal anxiety and depression: a randomized controlled triall” stwierdza, iż joga prenatalna może wpływać na zmniejszenie lęku przed porodem oraz zapobiec wzrostowi objawów depresyjnych. Pod adresem znaleźć można informacje szczegółowe na temat odpłatności za zajęcia i możliwości zapisania się na jogę w ciąży.

 

Inga Izabela Dańkowska () prowadzi zajęcia w języku polskim i angielskim. Jej misją jest wprowadzenia specjalistycznych zajęć jogi w ciąży i poporodowej w Polsce, szczególnie na terenie szpitali. Od 2013 prowadzi zajęcia jogi dla kobiet w ciąży i po porodzie (zarówno w języku polskim i angielskim) w szpitalu św. Zofii w Warszawie, który jest prekursorem takich zajęć w Polsce (). W niedalekiej przyszłości chce się zająć kształceniem nauczycieli jogi prenatalnej i postnatalnej.  Kwalifikacje Ingi to: Dyplom BWY Nauczyciela Jogi, Dyplom Jogi Prenatalnej, Poporodowej, Jogi dla Dzieci, jak również Jogi dla Dzieci Specjalnej Troski.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

Seks po ciąży

Seks po ciąży. „Jak zaczęliśmy współżyć, trochę to wyglądało jakbym była znowu dziewicą, bo lęki przed bólem miałam”

ćwiczenia z resuscytacji noworodka

Bezpieczny Poród. W Warszawie otwarto Centrum Symulacji Położniczych

Kobieta w szpitaliu trzyma noworodka w becie i patrzy się na niego

Kobieta z usuniętą trzustką urodziła zdrowe dziecko

Nadziąślak naczyniowy – guz ciężarnych

Katarzyna Płaza-Piekarzewska z córką na rękach

Położna Kasia o połogu: nie każda kobieta po urodzeniu dziecka lewituje nad ziemią

kobietę boli gardło

Jak leczyć ból gardła w ciąży?

Kobieta w ciąży

Sposoby na wzmocnienie odporności w okresie ciąży

Kobieta w ciąży trzyma się za brzuch z powodu kolki nerkowej

Kolka nerkowa w ciąży – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Kobieta w ciąży trzyma się za głowę z powodu depresji

Depresja w ciąży – jak sobie z nią radzić?

Kobieta z depresją po porodzie

Depresja poporodowa – jak długo trwa i jak ją leczyć?

kobieta w ciazy ma katar

Przyczyny i metody leczenia kataru siennego w ciąży