Przejdź do treści

Czarna ospa – przyczyny, objawy i leczenie

Lekarz pediatra badający dziecko chore na czarną ospę
Fot. Dan Race / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kobieta i mężczyzna
Czy aseksualność to wolność od seksu? Tłumaczy edukatorka seksualna Alicja Długołęcka
Pasztet z czarnej fasoli. Jest o wiele mniej kaloryczny niż klasyczny mięsny
kobieta myśli leżąc w łóżku
Intuicja – wierzyć jej czy nie?
Mówią na ciebie „kobieta guma”, bo jesteś wygimnastykowana od dziecka? Skonsultuj się z fizjoterapeutą, to może być hipermobilność
„Przestań się smucić”, „weź się w garść” – takie słowa mogą zadziałać odwrotnie. Czego nie mówić osobie z depresją? Tłumaczy psycholog Katarzyna Binkiewicz

Czarna ospa powodowana jest przez wirusa ospy prawdziwej – variola maior lub variola minor. Sam wirus rozwija się dość szybko – od około 5 do 17 dni. U ludzi po zachorowaniu ryzyko śmierci wynosi około 30%.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Michał Dąbrowski
lekarz

Czarna ospa to dawna nazwa ospy prawdziwej. Obecnie uważa się ją za jednostkę eradykowaną, czyli taką, która nie występuje w żadnym z organizmów żywych. Ostatni przypadek zakażenia miał miejsce w roku 1978. W Polsce epidemia ospy prawdziwej miała miejsce we Wrocławiu w 1963 roku, po przywiezieniu wirusa z Indii przez oficera Służby Bezpieczeństwa. W tym okresie wirus przedostał się jeszcze do pięciu innych województw.

Przyczyny rozwoju ospy prawdziwej

Po wpisaniu w wyszukiwarkę słów „co to jest czarna ospa” można uzyskać informację o dwóch odmianach tej choroby: ospie wielkiej (postaci bardziej zaraźliwej) i ospie małej (postaci o łagodniejszym przebiegu). Odkąd w 1967 roku wprowadzono szczepienia obowiązkowe na czarną ospę, liczba zachorowań zaczęła gwałtownie spadać. Wirus wywołujący ospę prawdziwą to Orthopoxvirus, który przenoszony był drogą kropelkową. Był on wyjątkowo niebezpieczny, ponieważ człowiek zarażony wirusem był źródłem zakażenia na każdym etapie choroby.

Wielu ludzi myli ospę prawdziwą z ospą wietrzną, jednak choroby te nie posiadają żadnego pokrewieństwa. Przy czarnej ospie pierwsze objawy to gorączka, dopiero na późniejszych etapach choroby występowały zmiany skórne. W związku z tym każdym kontakt z chorym, nawet z jego odzieżą, bielizną czy pościelą, był potencjalnym źródłem zakażenia. Nie wiadomo wiele na temat możliwości przeniesienia wirusa ze zwierzęcia na człowieka.

Leczenie ospy prawdziwej

Jedynym sposobem walki z czarną ospą było leczenie objawowe w izolowanych szpitalach i lecznicach. Stosowano również antybiotyki, jednakże ze słabym skutkiem.

Objawy ospy prawdziwej

W przebiegu ospy prawdziwej można było wyróżnić dwa okresy choroby. Pierwszym z nich był okres inkubacji wirusa, który przedostawał się do błon śluzowych głównie górnych dróg oddechowych i namnażał się tam przez około dwa tygodnie. Po tym czasie u chorego pojawiała się bardzo wysoka gorączka, której towarzyszyło złe samopoczucie oraz bóle pleców i głowy. Po upływie około trzech tygodni rozpoczynał się okres wysypkowy. Na zainfekowanych błonach śluzowych oraz na twarzy pojawiały się charakterystyczne plamisto-grudkowe zmiany w postaci wysypki. Krosty były zazwyczaj bardzo głęboko osadzone i tworzyły z czasem strupy, które same odpadały.

Zobacz także

Rodzaje ospy prawdziwej

Ospę prawdziwą dzieli się na dwa typy: ospę małą i ospę wielką. Aby je rozróżnić, stosuje się techniki wirusologiczne. Ospa wielka cechuje się większą zaraźliwością i co za tym idzie – śmiertelnością. W przeszłości w skali światowej dominowała postać ospy małej, która przebiegała znacznie łagodniej. Zgonem kończyła się zazwyczaj krwotoczna postać ospy.

Czarna ospa – szczepienia

Pomimo faktu, że szczepionka przeciwko wirusowi ospy prawdziwej okazała się skuteczna, niosła ze sobą również wiele powikłań. Była to pierwsza szczepionka, która zawierała w sobie wirulentne (czyli zdolne do namnażania się i uszkadzania komórek) wirusy CPXV. Co ciekawe, były to wirusy krowianki, które u ludzi nie wywoływały poważnych objawów. Dopiero później wirusa CPXV zastąpiono lepiej przebadanym szczepem o nazwie VACV. Po szczepieniu na skórze człowieka pojawiały się typowe wklęsłe pęcherzyki, grudki lub krosty, pozostawiające wklęsłe białe blizny. Tuż po szczepieniu obserwowało się niewielką gorączkę oraz lokalne powiększenie węzłów chłonnych, co było reakcją organizmu na wstrzyknięcie żywego wirusa. Częstymi powikłaniami szczepionek były m.in. zaburzenia krążenia krwi, zapalenia jąder, krowianka posocznicowa, zapalenie mózgu lub zakażenia bakteryjne.

W ostatnim czasie dość często mówi się o ospie prawdziwej jako o potencjalnej broni biologicznej. Jest to całkiem uzasadnione, ponieważ obecnie populacja nie ma odporności na tę chorobę, łatwo można pomylić ją z inną jednostką chorobową oraz jest wysoce zaraźliwa. Wszystko to sprawia, że ospę prawdziwą można rozpoznać jedynie na późnym etapie choroby, kiedy zakażony, nieświadomy swojego stanu zdrowia, zdążył zarazić wirusem dziesiątki osób. Użycie wirusa ospy prawdziwej jako broni biologicznej spowodowałoby również chaos służby zdrowia.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta pracuje

Chudnięcie ze stresu jest niebezpieczne! Rozmawiamy z internistą Arkadiuszem Millerem

kobieta z niedowagą

Niedowaga – dlaczego jest taka niebezpieczna. Jak poradzić sobie ze zbyt niską wagą?

kobieta trzymająca się za szyję

Przyczyny, terapia i leczenie afonii psychogennej oraz somatycznej

uśmiechnięta kobieta

Okluzja w kosmetyce i stomatologii – różne znaczenia terminu. Co opisują?

bakterie w 3D

Co to jest tularemia? Objawy, diagnostyka i leczenie choroby

kobieta ciągnąca się za włosy

Przyczyny, objawy oraz leczenie trichotillomanii. Choroby współtowarzyszące

rozsypane leki

Lekomania – czym się objawia. Jakie objawy należy uznać za alarmujące?

niemowle

Kręcz szyi u niemowlaka a kręcz szyi u dorosłych – postacie schorzenia, objawy, sposoby leczenia i rehabilitacji

sprzęt USG

USG kolana – jak wygląda badanie ultrasonograficzne stawu kolanowego?

lekarz i usg

USG bioderek – badanie zalecane dla wszystkich maluchów w pierwszych tygodniach życia

złamana ręka

Złamanie typu Collesa – jak wygląda obraz złamania, leczenie i rehabilitacja?

kobieta podczas radioterapii

Radioterapia – ile trwa i na czym polega ta metoda leczenia? Skutki uboczne

kobieta z problemami skórnymi

Dlaczego powstają wybroczyny na skórze? Przyczyny wynaczyniania się krwi

kobiety w ciąży

Wody płodowe – jak wyglądają i kiedy świadczą o nieprawidłowościach?

kobieta w ciąży

Skurcze przepowiadające – jak wyglądają i kiedy się pojawiają?

nerki w 3D

Dializa nerek – na czym polega, jakie są rokowania i skutki uboczne?

kobieta, trzymająca się za nogę

Słoniowacizna, czyli ostatnie stadium obrzęku limfatycznego – obraz leczenia schorzenia

kobieta z bolącą dłonią

Co to jest zespół Sudecka? Przyczyny, objawy oraz leczenie choroby

kobieta w ciąży

O czym świadczą upławy w ciąży i jakie są ich przyczyny? Czy należy się niepokoić?

kobieta w szpitalu

Hipoksja czyli niedotlenienie – w jakich sytuacjach do niej dochodzi. Postępowanie

załamana kobieta

Anhedonia – niezdolność do przeżywania przyjemności. Przyczyny, objawy i leczenie

kobieta trzymająca obrazek wątroby

Jak zregenerować wątrobę? Leki na regenerację wątroby i dieta

lekarka

Co leczy pulmonolog? W jakich sytuacjach należy udać się do pulmonologa?

kobieta z bolącymi plecami

Co to są spondyloartropatie? Główne objawy oraz leczenie tych chorób

https://baden-medservice.com

www.baden-medservice.com/2018/10/14/lechenie-zabolevanij-mochepolovoj-sistemy-v-germanii

масло aral 10w40