Przejdź do treści

Psychologiczny problem… zaparć

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak wrócić do biegania po ciąży?
Jak wrócić do biegania po ciąży?
ryż i mango deser
Ryż kokosowy z mango. Pomysł na śniadanie idealne
drzemka
Drzemka dobra na wszystko. Dlaczego warto ją sobie uciąć i ile powinna trwać?
kobieta i mężczyzna
Czy aseksualność to wolność od seksu? Tłumaczy edukatorka seksualna Alicja Długołęcka
Pasztet z czarnej fasoli. Jest o wiele mniej kaloryczny niż klasyczny mięsny

Źródło problemów z wypróżnianiem wydaje się w 100 procentach dotyczyć somy, a nie psyche. Objawy takie jak ból brzucha, wzdęcia, skurcze trudno połączyć z kondycją umysłu. Jednak zdarza się – i to bardzo często – że przyczyna zaparć tkwi w emocjach!

Od kilku lat coraz częściej mówi się o tzw. mózgu brzusznym: w jelitach jest bowiem więcej komórek nerwowych niż w samym mózgowiu. Oba te narządy są ze sobą ściśle połączone i trwa między nimi nieustająca wymiana informacji przy pomocy neuroprzekaźników, których produkcja odbywa się również w układzie pokarmowym. Stan umysłu może mieć więc niebagatelny wpływ na funkcjonowanie jelit.

Emocje w ubikacji

Badania naukowe udowodniły, że zaburzenia nastroju i stres emocjonalny zmieniają neuronalne połączenia, które pomagają kontrolować funkcjonowanie jelit. Właśnie w ten sposób czynniki psychologiczne bezpośrednio wpływają na układ trawienny. W rezultacie, jeśli cierpimy z powodu depresji lub zaburzeń lękowych, istnieje większe prawdopodobieństwo, że do problemów emocjonalnych dołączą te z wypróżnianiem. Przewlekle przeżywane negatywne emocje – lęk, smutek czy złość – aktywują hormony stresu, które zwalniają lub całkowicie zatrzymują produkcję soków trawiennych i ruchy robaczkowe jelit. W ten sposób zahamowane zostają procesy trawienne. Jeśli więc stres powodowany negatywnymi emocjami jest chroniczny, chroniczne mogą stać się również zaparcia.

Zależność bywa też odwrotna

Źle funkcjonujące, nieopróżniane regularnie jelita mogą być źródłem negatywnych emocji, stresu, a nawet depresji. W jakim mechanizmie? Przede wszystkim fizyczny dyskomfort powoduje złe samopoczucie psychiczne. Poza tym nie zapominajmy o bezpośrednich połączeniach nerwowych między jelitami a mózgowiem. To, co dzieje się w naszym brzuchu, wpływa też na funkcjonowanie mózgu. Przewlekłe zaparcia zmieniają bowiem mikroflorę jelit, a zmiana składu bakterii jelitowych może zaburzyć na przykład produkcję tryptofanu (powstaje na skutek rozkładu fruktozy), z którego następnie tworzona jest serotonina – neuroprzekaźnik odpowiedzialny m.in. za dobre samopoczucie. Niski poziom serotoniny to jeden z czynników wywołujących depresję.

Ilustracja: shutterstock

Kiedy do psychologa?

Jeśli nie udało nam się poradzić z zaparciami, a wprowadziliśmy w życie wszystkie zalecenia, zarówno te dotyczące prawidłowej diety, jak i odpowiedniej dawki ruchu, wykluczyliśmy choroby i czynnościowe zaburzenia układu pokarmowego, możemy podejrzewać, że źródło problemów tkwi w psychice. Warto w tej sytuacji spróbować nauczyć się rozładowywać napięcie, bo stresu nie sposób uniknąć. W roli antystresowego remedium dobrze sprawdza się wysiłek fizyczny, zwłaszcza traktujący ciało i umysł holistycznie – na przykład czy tai-chi. Niektóre pozycje jogi są szczególnie polecane przy problemach z wypróżnianiem. Czasami jednak, gdy czujemy się wobec swojego stresu i plątaniny emocji zupełnie bezradni, warto skorzystać z pomocy psychologa. Specjaliści podkreślają często, że źródłem problemów z wypróżnianiem bywają nie tylko depresja czy lęki, ale też hamowanie emocji uznanych za nieodpowiednie i złe, takich jak złość czy gniew. Umiejętność ich konstruktywnego, a jednocześnie akceptowanego społecznie wyrażania może uwolnić też nasze jelita od obstrukcji.

Gdy obcy sedes stresuje

Wiele osób nie potrafi się wypróżniać w publicznych toaletach. Ten problem dopada już przedszkolaki. I to właśnie wtedy najczęściej pojawiają się pierwsze kłopoty z nawykowymi, psychogennymi zaparciami. Przyczyny bywają różne: czasami to lęk przed zakomunikowaniem nauczycielom lub opiekunom o swojej fizjologicznej potrzebie. Czasami wstyd, że ktoś poczuje brzydki zapach lub jakieś odgłosy, gdy dziecko jest w toalecie. Czasami dominują względy higieniczne – na przykład niewystarczająco czysta łazienka. Dziecko zaczyna wstrzymywać wypróżnienie, a gdy te sytuacje powtarzają się cyklicznie, dochodzi do nawykowych psychogennych zaparć. By poradzić sobie z takim problemem, potrzebne jest działanie na dwóch poziomach: somatycznym (wprowadzenie odpowiedniej diety) i psychologicznym. W przypadku dzieci dobrze sprawdza się terapeutyczna bajka z bohaterem, z którym dziecko mogłoby się utożsamić, i z pozytywnym rozwiązaniem łazienkowych kłopotów, a przede wszystkim ich nazwaniem. Na pewno na te tematy trzeba rozmawiać i traktować je bez zbędnego zawstydzenia, bo choć dotyczą intymnej czynności, są jednak udziałem wszystkich ludzi. Małych i dużych. A zbyt intensywny wstyd jest w stanie zablokować fizjologię. Warto pamiętać, że dzieci uczą się przez podpatrywanie rodziców. Jeśli my reagujemy na publiczne toalety z obrzydzeniem, przekazujemy to nastawienie dzieciom. W przypadku dorosłych, którzy nie są w stanie załatwić swoich potrzeb w publicznej toalecie, na przykład w miejscu pracy czy w czasie podróży, rzadziej dochodzi do chronicznych nawykowych zaparć. Taki zwyczaj na pewno jednak nie ułatwia rozwiązania problemów z wypróżnianiem. Warto jednak pamiętać, że im dłużej wstrzymujemy się z potrzebą, tym trudniej będzie nam później ją… hmmm, załatwić.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Mężczyzna siedzi i trzyma się za kolano

Osteofity – jakie są przyczyny i objawy schorzenia kości? Leczenie farmakologiczne czy operacja?

Mężczyzna trzyma w ręku bardzo dużo leków, opakowania po lekach są na drugim planie

Cytostatyki – czym są i jak działają leki niszczące nowotwory? Czy ich przyjmowanie może wywołać skutki uboczne?

Kobieta podnosi do góry wargę, widać odsłonięte szyjki zębowe

Odsłonięte szyjki zębowe – czy domowe sposoby są skuteczne? Jakie objawy powoduje obniżenie dziąseł?

Kobieta z odkrytym brzuchem, na dole blizna po cięciu

Szwy rozpuszczalne – kiedy się je stosuje? Po jakim czasie rozpuszczają się szwy?

Lekarz bada odcinek szyjny pacjentki

Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa szyjnego – przyczyny, objawy, przebieg, rehabilitacja schorzenia

Mężczyzna w niebieskiej bluzce ma wykrzywioną ttwarz, trzyma się za kark

Neuralgia międzyżebrowa jednostronna lub dwustronna – przyczyny, objawy oraz leczenie schorzenia

Kobieta się uśmiecha i palcami wskazuje na zęby

Zgorzel zęba, czyli zapalenie miazgi zębowej. Najczęstsze przyczyny schorzenia i sposoby leczenia

Kobieta stoi smutna przy szybie i patrzy przed siebie

Przyczyny, objawy i terapia w sytuacji wystąpienia zaburzeń lękowo-depresyjnych

Nóżka noworodka w opasce tuż po narodzinach

Zabieg Credego – na czym polega i jakie są ewentualne powikłania?

Kobieta w białej bluzce trzyma się w okolicy żeber, ma wykrzywioną twarz

O czym może świadczyć ból żeber – przyczyny, objawy, postępowanie. Jak złagodzić ból?

kobieta trzyma w rękach głowę niemowlaka

Bezmózgowie jako wada wrodzona – jakie są przyczyny schorzenia i rokowania?

mężczyzna stoi w toalecie i trzyma się za okolice krocza

Dobowa zbiórka moczu – jakie nieprawidłowości pozwala wykryć? Wskazania i sposób przeprowadzenia badania

Kobieta trzyma na rękach niemowlę

Czym jest obojnactwo i jakie jego rodzaje rozróżniamy? Obojnactwo prawdziwe i rzekome

Kobieta lleży u kosmetyczki i ma wykonywany zabieg

Darsonwalizacja, czyli oczyszczenie i dezynfekcja skóry. Na czym polega i kiedy jest stosowana?

Mocz i odczynniki

Czy krew w moczu powinna być powodem do niepokoju? O czym świadczy krwiomocz?

Mężczyzna i kobieta uprawiają seks, mężczyzna leży na kobiecie

Pochwica – zaburzenie, które dotyka kobiet. Przyczyny, objawy oraz sposoby radzenia sobie z pochwicą

Rodzic układa serce z dłoni, w nim są stopy dziecka

Artrogrypoza, czyli wrodzona sztywność stawów – przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta stoi w toalecie

Anuria, czyli bezmocz – jakie są przyczyny schorzenia? Leczenie i rokowania

Maleńkie dziecko w białym kaftaniku leży w łóżczeczku

Zespół Pradera-Williego – jakie są przyczyny i objawy tego genetycznego schorzenia?

Mężczyzna przepaławia papieros

Wpływ palenia papierosów na organizm i zdrowie. Dlaczego nikotyna jest szkodliwa?

Kobieta trzyma w rękach maleńkie dziecko

Aborcja w Polsce – czy jest zgodna z prawem? O czym mówi ustawa antyaborcyjna?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Pół twarzy kobiety, która ma chore oczy

Czym jest jaglica oczu? Przyczyny jej powstawania, objawy oraz sposoby leczenia egipskiego zapalenia spojówek

kobieta trzyma na ramieniu szarego kota

Jak wygląda uczulenie na kota? Objawy i leczenie reakcji alergicznej zawartej w kociej sierści

брусчатка гранитная

купить изделия из камня

раскрутка сайта в интернете