Przejdź do treści

Obesogeny: związki otyłości

Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dwie dziewczyny pijące piwo
Czy odchudzając się, muszę zrezygnować z alkoholu? Wyjaśnia dietetyk Olga Chaińska
Usuwanie lakieru hybrydowego z paznokci
Nie wiesz, jak zregenerować paznokcie zniszczone po hybrydzie? Skorzystaj z trików kosmetyczki
Zdjęcie małego Leonardo DiCaprio wywołało burzę w Internecie. „Czuję jak śmierdzi to zdjęcie”
Kobieta w mieszkaniu
Wilgoć w domu może skutkować pleśnią albo grzybem na ścianie. Co zrobić, aby pozbyć się wilgoci?
Gwiazdy „Sex Education” uczą się mówić „siusiak”, „cipka” i „jaja”. To świetna promocja bardzo dobrego i potrzebnego serialu

Otyłość to złożony problem. Kluczową rolę odgrywają w nim geny, bardzo ważną – aktywność fizyczna i jakość pożywienia, które ląduje na naszych talerzach (to ważniejsze nawet niż jego ilość!). Ale jest jeszcze jeden istotny element układanki: obesogeny. Co to takiego?

Mówiąc obrazowo: obesogeny to związki otyłości. Substancje obecne w pożywieniu, wodzie i środowisku (np. wdychanym powietrzu), które zaburzają tłuszczów i sprzyjają przybieraniu na wadze. Dokładne mechanizmy ich oddziaływania na organizm nie są znane. Istnieje na ten temat kilka hipotez. Wiadomo, że większość obesogenów to tzw. dysruptory endokrynne, czyli substancje zakłócające pracę układu hormonalnego. Największe zagrożenie stanowią dla organizmu na etapie jego rozwoju. Ekspozycja na te związki we wczesnym dzieciństwie może prowadzić do powstania podatności na odkładanie się tkanki tłuszczowej również w życiu dorosłym. Na jakie obesogeny jesteśmy narażeni najbardziej i gdzie występują te substancje?

Bisfenol A (BPA)

Mamy z nim kontakt praktycznie codziennie. Związek ten wykorzystywany jest m.in. do produkcji plastikowych opakowań. Znajduje się również w żywicach epoksydowych, które wchodzą w skład „wyściółek” powlekających wnętrza puszek i konserw. BPA z pojedynczego produktu nie stanowi oczywiście zagrożenia zdrowotnego. Problem pojawia się w sytuacji narażenia przewlekłego. , że bisfenol zaburza pracę układu hormonalnego, gospodarkę cukrową i posiada właściwości obesogenne. Narażenie na BPA na każdym etapie życia koreluje pozytywnie ze wzrostem ryzyka rozwoju otyłości. Jednak najpoważniejsze skutki pod tym względem ma ekspozycja na bisfenol w okresie płodowym i we wczesnym dzieciństwie.

Polichlorowane bifenyle (PCB)

Wiele krajów zaprzestało ich produkcji, co nie znaczy, że PCB przestały nam szkodzić. Związki te zaliczane są do tzw. trwałych zanieczyszczeń organicznych, czyli substancji, które przez długi czas pozostają w przyrodzie. Już w latach 60. odkryto, że PCB mają silne właściwości rakotwórcze. Późniejsze badania dowiodły ich neurotoksyczności i szkodliwości dla układu hormonalnego.  – dobrze rozpuszczają się w tłuszczach i zaburzają gospodarkę lipidową, przyczyniając się do rozwoju otyłości. Źródłem PCB w naszej diecie są m.in. produkty rybne. Substancje te kumulują się szczególnie w tkankach dużych drapieżników morskich, ale mogą również przedostawać się do organizmów zwierząt lądowych, karmionych mączką rybną.

Ftalany

Są równie wszędobylskie jak BPA i PCB – i równie szkodliwe, co potwierdza rosnąca liczba badań. Stosuje się je w produkcji żywic, lakierów, farb i klejów, czyli substancji, z którymi mamy stosunkowo częsty kontakt. Znajdują się również w plastikowych opakowaniach, detergentach, kosmetykach i środkach higieny osobistej. W 2003 r. amerykańska agencja rządowa Centers for Disease Control and Prevention stwierdziła powszechność narażenia na ftalany wśród mieszkańców USA – i zaleciła przeprowadzenie badań na temat skutków zdrowotnych tej ekspozycji. Ustalenia naukowców są niepokojące. Ftalany przyczyniają się do rozwoju wielu niepowiązanych ze sobą chorób i zaburzeń, m.in. astmy, raka piersi, ADHD, autyzmu, cukrzycy i bezpłodności. Mogą również powodować otyłość. Kontaktu z nimi powinny unikać szczególnie kobiety w ciąży – zarówno ze względu na siebie, jak i swoje przyszłe pociechy.

Triklosan

W założeniu miał chronić nas przed bakteriami i grzybami. W praktyce – może robić coś dokładnie przeciwnego. Triklosan jest składnikiem niektórych mydeł antybakteryjnych, past do zębów, kosmetyków, a także wielu innych produktów, np. plastików. Stosowany jest również w szpitalach do odkażania skóry, błon śluzowych i ran. Ze względu na powszechność jego wykorzystania triklosan w dużych ilościach przedostaje się do środowiska. Ma również zdolność przenikania do ludzkiego organizmu i odkładania się w tkance tłuszczowej. Badania dowodzą, że narażenie na ten związek grozi zaburzeniami czynności tarczycy i może prowadzić do rozwoju nadwagi. W efekcie triklosan uznawany jest za „prawdopodobny obesogen”. Jest jeszcze coś: substancja ta ze względu na silne działanie bakteriobójcze może szkodzić naszej florze bakteryjnej, co również może sprzyjać powstawaniu otyłości.

Kwas perfluorooktanowy (PFOA)

Związek stosowany m.in. do produkcji teflonu, opakowań spożywczych, a także wodoodpornych ubrań i impregnatów. Jest odporny na rozkład – w środowisku praktycznie nie ulega degradacji. PFOA obecny jest w wodzie, żywności i naszych organizmach. Badania przeprowadzone w USA wykazały jego zawartość w 98 proc. analizowanych próbek krwi. Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) uznała ten związek za substancję prawdopodobnie rakotwórczą. Wiadomo, że PFOA łatwo wchłania się z przewodu pokarmowego i może ulegać kumulacji w organizmie. Do licznych negatywnych skutków narażenia na ten związek należą zaburzenia funkcji tarczycy i metabolizmu tłuszczów. , że kontakt z PFOA w okresie prenatalnym powiązany jest z podwyższonym ryzykiem wystąpienia otyłości w wieku 20 lat. Obesogenne właściwości PFOA potwierdziły również badania na szczurach.

To niestety tylko skromna „reprezentacja” toksycznych związków, które zakłócają nasz i pracę układu hormonalnego, przyczyniając się do rozwoju otyłości. Ich łączna liczba jest tak duża, że próbując konsekwentnie unikać każdego z osobna, moglibyśmy doprowadzić się na skraj szaleństwa. Rozsądniej będzie więc powziąć postanowienie ogólne – dotyczące ograniczania „chemii” w naszym najbliższym otoczeniu i zastępowania jej surowcami oraz składnikami naturalnymi tam, gdzie to możliwe oraz niezbyt uciążliwe.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Najnowsze w naszym serwisie

Jajko w koszulce. To jest łatwe do przygotowania, zobacz

Jajko w koszulce to jajko gotowane w wodzie bez skorupki. Nazwa znana większości z nas zazwyczaj jest kojarzona z trudnym procesem przygotowania. Udowadniamy, że to nieprawda!

Zupa orzechowa, idealna na zimę. Prosta, łatwa i zdrowa

Orzechy włoskie zazwyczaj dodajemy do wypieków, deserów, ewentualnie jako dodatek do deski serów. Warto jednak wyjść nieco poza schematy i spróbować tej oryginalnej zupy. Tak, zupy orzechowej!

10 pytań o HPV

Z wirusem HPV miała lub będzie miała kontakt co druga aktywna seksualnie osoba. Niestety, mimo powszechnego występowania dla większości ludzi wirus ten jest bardzo tajemniczy. Wokół HPV krąży wiele niedopowiedzeń, z którymi rozprawimy się raz na zawsze. Jak uchronić się przed zakażeniem i co robić, jeśli już cię dopadnie?
Grzegorz Pawłowski coach oddechem

Oddychaj, nie bój się żyć i cieszyć się z bycia długodystansowcem. Rozmowa z coachem oddechem

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

lekarka przeprowadza badanie tarczycy

Jak objawia się powiększona tarczyca? Przyczyny, leczenie i skutki wola tarczycowego

usg tarczycy - lekarz wykonujący badanie usg szyi

Jak przebiega USG tarczycy? Cena, przygotowanie oraz interpretacja wyników

badanie tarczycy przez lekarza

Chora tarczyca. Jak rozpoznać nieprawidłowości?

badanie tarczycy

Guzki tarczycy – charakterystyka, objawy, leczenie. Jak wykryć guzki?

kobieta, trzymająca się w okolicach tarczycy

Choroby tarczycy – objawy, charakterystyka i leczenie. Jak rozpoznać nadczynność i niedoczynność?

tarczyca

Biopsja tarczycy – cena, wyniki, powikłania. Na czym polega badanie?

Graficzne przedstawienie tarczycy z hashimoto

Chora tarczyca. Hashimoto – na czym polega i jak je leczyć?

Patricia Kazadi: Moja tarczyca płata mi figle. Raz mam kości policzkowe, a raz wyglądam jak księżyc w pełni

Tarczyca. Co powinnaś o niej wiedzieć

Hashimoto a ciąża. Rozmowa z endokrynolożką i blogerką „Doktor Magdą”

Dieta przy chorej tarczycy

Masz chorą tarczycę? Zobacz, co powinnaś jeść

10 pytań o chorą tarczycę. Sprawdź, czy wszystko o niej wiesz

danabol-in.com/tabletki/turinabol

Узнайте про популярный интернет-сайт , он рассказывает про лечение булимии киев https://rs-clinic.com.ua
www.xn----7sbajornvhu8c.com.ua/%D0%BE%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%B2/