Przejdź do treści

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

Zdjęcie: Joanna Nix / Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Trenerka pokazuje, jak ćwiczyć na piłce fitness. Leży na plecach na piłce, ręce trzyma pod głową
Ćwiczenia na piłce dla wzmocnienia mięśni i kręgosłupa
Rozpieść się smacznym śniadaniem. Bezglutenowy omlet cesarski sprawdzi się w tej roli idealnie
Trzy kobiety stoją przy barze w klubie, jeda pije drinka. Śmieją sie i rozmawiają
Leki alkohol to zawsze niebezpieczne związki? Sprawdź, które lekarstwa nie lubią się z wyskokowymi trunkami
Obsesyjne sprzątanie – jeszcze nawyk czy już choroba?
Worki i cienie pod oczami – jak się ich pozbyć?

Tylko jedna na siedem osób czuje się wypoczęta każdego dnia zaraz po przebudzeniu. Czy to już norma w naszych czasach, że chodzimy ciągle zmęczeni? Przede wszystkim trzeba poznać przyczynę chronicznego braku energii.

‒ Zmęczenie mimo przespanej nocy to najczęściej reakcja obronna organizmu na codzienne wyzwania, na stres, problemy w pracy, z partnerem, dzieckiem – wymienia z obserwacji dr Michał Skalski, specjalista psychiatrii. – Pierwszą, najczęstszą przyczyną tego, że od rana nic nam się nie chce, nie chce nam się wyjść z łóżka, nawet oczu otworzyć, są moim zdaniem rozmaite zaburzenia depresyjne. Tylko pamiętajmy, że depresja ma wiele znaczeń! To może być zwyczajna chandra, reakcja na kiepską pogodę, ale także choroba psychiczna. Najczęściej jednak podczas rozmowy okazuje się, że jakaś sytuacja w życiu człowieka sprawia, że czuje się on niekomfortowo. Wtedy organizm może reagować właśnie takim brakiem sił, zmęczeniem – wskazuje lekarz.

Trzeba zacząć od tego, że problem zmęczenia jest powszechny. Jak wynika z raportu międzynarodowej firmy badawczej YouGov, zaledwie jedna na siedem osób czuje się wypoczęta każdego dnia zaraz po przebudzeniu. Wielu z nas, niezależnie od tego, ile godzin poświęca na sen, odczuwa zmęczenie i brak energii od samego rana, nawet kilka razy w tygodniu. Eksperci zauważają, że coraz większa grupa bardzo młodych ludzi, nastolatków, notorycznie chodzi zaspana w ciągu dnia. Przyczyny tego zjawiska mogą być różne ‒ mniej groźne, którym możemy szybko zaradzić, albo poważne, wymagające długiego leczenia.

 

Krótki i zły sen

Najpierw na tapetę trzeba wziąć po prostu nasz sen ‒ jego długość i jakość. Młodzież śpi dzisiaj mniej niż kiedykolwiek w historii – alarmuje portal brytyjskiej publicznej ochrony zdrowia National Health Service (NHS). To niepokojące, bo naukowcy dostrzegają związek między zaburzeniami snu a wypadkami, otyłością czy chorobami serca i naczyń. Odczuwalne przez nas zmęczenie ma duży związek z liczbą przespanych w nocy godzin. Albo raczej nieprzespanych. Raport YouGov dowodzi, że 54 proc. osób przeznaczających na sen mniej niż 6 godzin czuje zmęczenie prawie każdego dnia w tygodniu. W przypadku ankietowanych śpiących 7‒8 godzin już tylko 27 proc. odczuwa częsty brak energii. A w grupie prawdziwych śpiochów ‒ ponad 9 godzin na dobę ‒ jedynie 20 proc. ma takie odczucie. Zmiany fizjologiczne, presja społeczna, częste używanie smartfonów i komputerów, zwłaszcza w łóżku, prowadzi do późnego zasypiania i wahań nastrojów – dodają eksperci NHS. A przecież jakość naszego snu i jego długość jest podyktowana oddziaływaniem światła i hormonów, i naturalnie należałoby się do tego dostosować. ‒ Problem w tym, że społeczeństwo się zmienia mówi prof. Paul Gringras, konsultant ds. pediatrii w Wielkiej Brytanii. – Sztuczne światło z tabletów, telefonów, komputerów powoduje zahamowanie produkcji melatoniny, a przez to problemy ze snem. Gringras ostrzega przed tzw. zespołem opóźnionej fazy snu (ang. DSPS), czyli zaburzeniem powstającym w wyniku braku zgodności między wewnętrznym zegarem biologicznym a rytmem chodzenia spać i wstawania, narzuconym przez chociażby korzystanie do późna z telefonów komórkowych. Typowe pory spania dla osoby DSPS to od godziny 2‒4 w nocy do 10‒14 w dzień. Na szczęście to zaburzenie można leczyć.

Niedobór żelaza, magnezu i… wody

Mimo wszystko spora grupa osób, bo 45 proc., nawet po normalnym śnie trwającym co najmniej 7 godzin czuje wyczerpanie od 1 do 3 dni w tygodniu. Zatem niemal każdy z nas przynajmniej raz na tydzień jest totalnie nie do życia, nawet po dobrze przespanej nocy!

Fit na dzień dobry

Jeśli taki stan zdarza się częściej, a przyjmijmy, że śpimy regularnie w normalnych godzinach, możliwe jest, że wyczerpaliśmy magazyny ważnych minerałów. Znalezienie przyczyny jest ważne, bo niewyrównane niedobory mogą prowadzić do różnych schorzeń i być przyczyną tak zwanego zespołu przewlekłego zmęczenia. ‒ Zdarza się, że odsyłam pacjentów, aby wykonali podstawowe badania. – mówi dr Skalski. – By sprawdzili poziom elektrolitów i minerałów, zrobili morfologię, i wtedy wychodzi przyczyna zmęczenia. Miałem na przykład pacjentkę, która przyszła z objawami przypominającymi zaburzenia nerwicowe i depresyjne. Po zrobieniu podstawowych badań okazało się, że miała ogromną niedokrwistość spowodowaną niedoborami żelaza. Podobne objawy widzę przy niedoborach magnezu. Jako psychiatra nie mam u siebie takiego rozpoznania jak zespół przewlekłego zmęczenia. Ale dobry lekarz rodzinny czy internista może taką diagnozę postawić – dodaje.

Warto przyjrzeć się także temu, czy wypijamy wystarczającą ilość płynów w ciągu dnia. Nawet u co piątego pacjenta przychodzącego do lekarza z objawami zmęczenia przyczyną może być niewystarczające nawodnienie – wykazał raport organizacji Natural Hydration Council. Głównym objawem odwodnienia jest właśnie senność. Według specjalistów kobiety powinny wypijać przynajmniej 8 szklanek płynów dziennie, a mężczyźni ‒ 10. Wiele wskazuje na to, że tylko niewielka część z nas regularnie trzyma się tych zaleceń.

Ale to i tak najmniejszy problem. Pewne straty można nadrobić: uzupełnić magnez, żelazo, płyny. Gorzej, jeśli przyczyna jest poważniejsza.

Czas na badania

Zmęczenie może być jedyną oznaką poważnych chorób. Na przykład nadciśnienia, cukrzycy, chorób tarczycy czy nawet nowotworu. Zwykle jednak towarzyszą im dodatkowe objawy. Przy ciągłym braku energii kluczowe jest wykonanie podstawowych badań: sprawdzenie ciśnienia krwi, stężenia cukru oraz hormonów tarczycy. O istnieniu nowotworu, zakażeń bakteryjnych czy innych infekcji może świadczyć wysoki poziom białka CRP. Takie badanie, jak wszystkie testy kontrolne, powinien zlecić lekarz rodzinny, możemy je też wykonywać na własną rękę. No i oczywiście – w przypadku kobiet ‒ nie zaszkodzi w niektórych przypadkach wykonanie testu ciążowego. Pierwsze tygodnie ciąży nierozłącznie wiążą się z sennością.

Poranna kawa – słaby wybór

Jeśli jednak wszystkie wyniki wychodzą w porządku, a faktycznie dręczą nas problemy, które odbierają energię do funkcjonowania, warto zasięgnąć pomocy u specjalisty. Zdaniem dr. Skalskiego wbrew opiniom sprawa jest najprostsza, jeśli rozpoznajemy epizod depresyjny. Wtedy na 80 procent odpowiednio dobrane leki pomogą i najdalej za dwa miesiące taka osoba wyjdzie z gabinetu zdrowa. Znacznie trudniej pomóc, jeśli ciągłe zmęczenie wynika z reakcji na sytuację rodzinną czy zawodową. – Farmakologia w takich przypadkach często jest bezradna. Psychoterapia? Zależy jaka. Dobra i dopasowana do indywidualnych potrzeb może pomóc. W najtrudniejszych przypadkach staram się kierować uwagę danej osoby na coś, co może jej sprawić przyjemność, jakąś pasję, pomaganie innym ludziom czy zwierzętom – mówi ekspert.

Jeśli nie uda się określić przyczyny ciągłego zmęczenia, receptą pozostaje skoncentrowanie się na codziennym wysiłku fizycznym (np. 30‒45 minut szybkiego marszu), systematycznych, pełnowartościowych posiłkach, a także regularnym śnie (7‒8 godzin). Zresztą tego powinien się trzymać każdy z nas ‒ i wyspany, i wyczerpany.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

zmęczenie kobieta

Jesteś non stop ospała i nie masz na nic siły? Oto 6 chorób, których objawem jest zmęczenie

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?