Przejdź do treści

Intuicjoniści: czym różnią się od innych?

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
doktor michał lipa przodem
Czy USG jest bezpieczne?
Meghan Markle jest w ciąży. Poinformował Pałac Kensington
Marta Frej dla Hello Zdrowie!
smutna kobieta
Czy kobiecy gniew może być zdrowy?
trójka niemowlaków na łóżku
Mama trojaczek zawiedziona swoim poporodowym brzuchem

Intuicjoniści są jacyś inni. Polegają na przeczuciach bardziej niż na chłodnej kalkulacji, a zamiast skupiać się na konkretach, często bujają w obłokach abstrakcji. W efekcie bywają postrzegani jako dziwacy. Czym właściwie różnią się od „reszty populacji”?

Steve Jobs kiedyś, że intuicja jest potężniejsza niż intelekt. Jego sukces zawodowy w pewnym stopniu uwiarygadnia tę tezę – twórca Apple zdradził, że „szósty zmysł” miał ogromny wpływ na jego dokonania. Ale czym właściwie jest intuicja? Definicji, jak to w psychologii bywa, jest wiele. Według jednej z nich jest to mechanizm podświadomego przetwarzania informacji, które są zbyt złożone i zbyt trudne do przeanalizowania na poziomie świadomości.

To narzędzie bardzo przydatne zarówno w codziennych sytuacjach, jak i przy dokonywaniu ważnych wyborów. Pozwala na sięgnięcie do „utajonych” zasobów danych, pozyskanych wraz z doświadczeniem, lecz zagrzebanych w czeluściach (nie)pamięci. Dysponuje nim każdy z nas, ale w różnym stopniu. Według statystyki wyników testu  służącego do określenia typu osobowości intuicjoniści – czyli osoby, u których ta zdolność poznawcza odgrywa dominującą rolę – stanowią jedną czwartą społeczeństwa. Pozostałe trzy czwarte postrzegają świat raczej przez pryzmat konkretów i rzeczy namacalnych. W jaki sposób intuicjoniści różnią się od racjonalistów i pragmatyków?

Intuicjoniści są uczciwsi

Tak przynajmniej sugeruje eksperyment przeprowadzony przez Sarah Ward z University of Missouri na grupie ponad stu osób. Najpierw za pomocą badania kwestionariuszowego psycholożka ustaliła skłonność jego uczestników do polegania na własnej intuicji. Następnie poprosiła ich, by wyobrazili sobie sytuację, w której zachowują się niemoralnie wobec współpracownika, obwiniając go o własne błędy. Na kolejnym etapie poddała ochotników niecodziennemu testowi, który miał wykazać, ile byliby skłonni zapłacić za środki higieny osobistej. Zgodnie z jej przewidywaniami intuicjoniści byli mniej oszczędni w tym względzie: istnieją badania wskazujące, że osoby z poczuciem winy czują się „brudne” w sensie fizycznym i mają potrzebę oczyszczenia się. Kolejny test potwierdził domniemanie o większej uczciwości intuicjonistów bardziej jednoznacznie. Okazali się oni mniej skorzy do oszukiwania podczas testu na inteligencję, który – jak się okazało – zawierał… nierozwiązywalne zadania.

Intuicjoniści są bardziej surowi w ocenach

To samo badanie wykazało, że osoby w większym stopniu polegające na własnej intuicji są bardziej skłonne do formułowania surowych ocen. Intuicjoniści ostrzej osądzają zachowania niemoralne i często robią to w sposób automatyczny. Są też bardziej uparci w obstawaniu przy swoich wyrokach. Nie zmieniają zdania nawet po przemyśleniu sprawy oraz w sytuacji, gdy „występek” nie spowodował żadnych szkód. Ward zaprezentowała uczestnikom serię scenariuszy opisujących zachowania dwuznaczne moralnie. Większość z nich miała niski „ciężar gatunkowy”, np. dotyczyła podarowania ukochanemu (ukochanej) upominku, który wcześniej był przeznaczony dla byłego partnera (partnerki). Intuicjoniści nawet w takich sytuacjach nie wykazywali się pobłażliwością i bardziej zdecydowanie oceniali zachowania w czarno-białych kategoriach.

Ilustracja: shutterstock

Intuicjoniści podejmują lepsze decyzje

W procesach decyzyjnych intuicja może być równie, a nawet bardziej efektywna niż podejście analityczne – wynika z raportu opublikowanego na łamach „”. Jej skuteczność w dużym stopniu zależy od kompetencji osoby podejmującej decyzje i formułującej oceny. Odwoływanie się do intuicji najlepsze rezultaty daje w przypadku ekspertów. Polegając na „czuju”, fachowcy są w stanie podejmować niekiedy trafniejsze decyzje w swojej dziedzinie, niż gdyby posiłkowali się chłodną analizą. Niekiedy, bo chodzi głównie o kwestie wieloaspektowe, trudne do rozłożenia na czynniki pierwsze – takie, w których nie dysponujemy satysfakcjonującą ilością informacji. Intuicja pomaga raczej w ewaluacji, zgrubnej ocenie danego zagadnienia, ale zazwyczaj nie może zastąpić szczegółowej analizy danych. Najlepiej podsumował sprawę prof. Michael Pratt, współautor opisanego badania, mówiąc: „Intuicja jest jak nitrogliceryna, najlepiej używać jej wyłącznie w szczególnych okolicznościach”.

Intuicjoniści są bardziej kreatywni w rozwiązywaniu problemów

Jedną z popularnych technik poszukiwania rozwiązań trudnych problemów jest burza mózgów. To proces, w którym trzeba nieco poluzować lejce rozumu i umożliwić myślom swobodny lot. W takich przedsięwzięciach nieźle sprawdzają się intuicjoniści, którzy mają lepszy kontakt ze swoją „ukrytą bazą danych”. Owocuje to często celniejszym wglądem w istotę problemu, a w rezultacie bardziej trafionymi pomysłami. Większą sprawność intuicjonistów w radzeniu sobie z trudnymi zadaniami potwierdza badanie opisane na łamach „”. Spośród 320 studentów biorących udział w teście intuicjoniści wykazali się większą kreatywnością w proponowanych rozwiązaniach. Warto dodać, że choć osoby polegające na sile przeczuć są zwykle autorami bardziej innowacyjnych koncepcji, to jednak ich pomysły ostatecznie muszą zostać przesiane przez sito rozumu i spokojnego namysłu.

Innymi słowy, i myślenie analityczne to bardzo zgrana para – i na dłuższą metę nie należy jej rozdzielać.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

Ciemna strona inteligencji emocjonalnej

Nie usuwaj migdałków! (Chyba że naprawdę musisz)

Tylko nie wstawaj lewą nogą

Dlaczego wciąż jestem singlem?

Piwko po treningu? Lepiej nie…

Dr Google cię nie wyleczy

Nie odkrywaj swojej pasji – stwórz ją

Inteligencja jako źródło cierpień

Depresja jako stan zapalny

Żywność przeciwko alergii

Przepis na lidera: skromność z… narcyzmem

Dbaj o zdrowie bez przesady