Przejdź do treści

Gdy bolą mięśnie

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Amy Schumer w czerwonej sukience pozuje na ściance
Amy Schumer w szpitalu. Aktorka cierpi na ciążowe dolegliwości
kobieta, mężczyzna, czwórka dzieci
„Matczyna emerytura” później niż zakładano
Kobieta w aptece rozmawia z farmaceutą
Szczepienia w aptekach? Co na to krajowy konsultant?
Kobieta trzyma w ręku e-papierosa
E-papierosy mają szkodliwy wpływ na układ oddechowy
Anja Rubik na spotkaniu z mediami
Anja Rubik popiera akcję #ThisIsNotConsent

Mięśnie zazwyczaj bolą z przeciążenia, nadmiernego rozciągania, po dużym wysiłku fizycznym. Ale czasami ból mięśni może być pierwszym lub najważniejszym objawem problemu ze zdrowiem, którego nie wolno ignorować.

Zasada jest prosta: jeżeli mięśnie bolą dłużej niż kilka dni, nie ma wyraźnej przyczyny bólu (np. uraz, przeciążenie), ból jest nie do wytrzymania, dodatkowo mięśnie sztywnieją, pojawiają się osłabienie, gorączka, dreszcze lub inne dodatkowe objawy utrudniające normalne funkcjonowanie, trzeba iść do lekarza. Dr n. med. Krzysztof W. Nicpoń z Oddziału Neurologii i Wczesnej Rehabilitacji Poudarowej Szpitala Miejskiego w Bydgoszczy w swojej pracy "Bóle mięśniowe i kurcze bolesne w praktyce neurologa” pisze, że około 10 proc. ludzi miewa różne bóle mięśniowe i znaczna część z nich szuka pomocy medycznej. Zwykle potrafimy zlokalizować i opisać ból, np. bolą plecy z lewej strony na wysokości łopatki i jest to rwący, tępy lub kłujący. Ale nie zawsze zdajemy sobie sprawę, że źródło bólu leży poza układem mięśniowym. I warto je odkryć, by przestać cierpieć. A nawet te bóle, które są efektem „zwykłej” kontuzji, często wymagają konsultacji i leczenia. Kiedy i jaki rodzaj bólu powinien zaniepokoić?

Kontuzje, które same nie znikną

Załóżmy, że podczas biegania skręcamy kostkę. Puchnie, boli, wiadomo ­– każdy, kto uprawiał kiedykolwiek sport, najpewniej zetknął się z tym urazem. Według American College of Sports Medicine (ACSM) istnieją trzy poziomy uszkodzenia mięśni. Poziom pierwszy można określić jako „trochę boli” – najprawdopodobniej mamy naciągnięte ścięgno, lekko naderwany mięsień. Boli podczas ruchu i dotyku, ale chodzić można. Mayo Clinic doradza wtedy chłodzenie, odciążenie, usztywnienie i podniesienie wyżej nogi (np. ułożenie jej na podwyższeniu podczas leżenia). Jeśli nie przejdzie lub stan się znacznie nie poprawi w ciągu 72 godzin, trzeba iść do lekarza.

Poziom drugi – „boli, ale jakoś dajemy radę” – charakteryzuje się tym, że dochodzi obrzęk, zasinienie, większy ból podczas ruchu i dotyku. Według ACSM należy postępować jak przy urazie pierwszego stopnia, ale proces zdrowienia potrwa dłużej. Trzeba się oszczędzać. Jeżeli po 72 godzinach nie ma poprawy, wizyta u lekarza to konieczność.

Poziom trzeci – „bardzo boli i nie możemy ruszać” – duży ból, znikoma ruchomość i spory obrzęk. Wymaga szybkiej konsultacji lekarskiej i zrobienia odpowiednich badań diagnostycznych (RTG, USG, rezonans magnetyczny). Gorączka i osłabienie to objawy, które dodatkowo powinny zmotywować do szybkiej wizyty u lekarza lub na ostrym dyżurze.

Czy to poważne, doktorze?

Co robić, gdy bolą mięśnie bez żadnego wcześniejszego urazu, treningu, przeciążenia? Bacznie obserwować, czy nie pojawiają się inne objawy. Bóle mięśni to np. częsta dolegliwość w infekcjach wirusowych w początkowej fazie zakażenia. Ból mięśni wyprzedza pojawienie się innych symptomów, potem im towarzyszy i kończy się razem z chorobą. Jeśli infekcja się skończy, a ból zostanie – wymaga to dalszej diagnostyki. Osoby z przewlekłymi bólami mięśni zwykle trafiają do ortopedów, neurologów i reumatologów, którzy na podstawie dokładnego opisu objawów oraz po zrobieniu wielu badań nie tylko obrazowych, ale także badań krwi czy badań elektrofizjologicznych, ustalają, czy ból mięśniowy stanowi objaw choroby mięśniowej, czy innej, diagnozują i dobierają leczenie.

Diagnostyka przyczyny bólu lokalizowanego w mięśniach może być trudna, nawet dla specjalisty neurologa czy reumatologa” – uważa dr Krzysztof W. Nicpoń. „Często w codziennym życiu ból może mieć charakter łagodny, fizjologiczny, tak jak się to dzieje chociażby po wysiłku fizycznym. Taka sytuacja nie wymaga pomocy lekarskiej. Ból takiego pochodzenia można wywołać w sposób doświadczalny, na przykład wskutek ekspozycji na wysiłek fizyczny połączony z jednoczasowym niedokrwieniem” – dodaje w swojej pracy. Według specjalisty ból często ma charakter i stanowi następstwo choroby, czego przykładem może być reumatyzm. Istnieje też grupa bólów mięśni bez ustalonej przyczyny, są to tak zwane bóle samoistne lub pierwotne. Należą do nich zespół fibromialgii, zespół bólu mięśniowo-powięziowego oraz uogólniony ból mięśniowy w zespole przewlekłego zmęczenia.

Ilustracja: shutterstock

Boli! Na co jeszcze zwracać uwagę?

Osłabienie – ból mięśniowy związany z zapaleniem lub uszkodzeniem mięśni przebiega zwykle z osłabieniem siły mięśniowej. Choroby mięśni pochodzenia zapalnego, zwane miopatiami zapalnymi, to m.in. choroby układowe tkanki łącznej: toczeń trzewny układowy, guzkowe zapalenie tętnic i zespół Sjögrena.

Dr Nicpoń wspomina w swej pracy o infekcyjnych chorobach mięśni. Należą do nich wirusowe zapalenie mięśni, ropne zapalenie mięśni, a także wywołane przez pasożyty toksoplazmoza i włośnica – we wszystkich objawem jest ból mięśni i może występować osłabienie. Ból i osłabienie mięśni mogą mieć też przyczynę niezwiązaną ze stanem zapalnym. Chodzi tu o ból niedokrwienny spowodowany np. miażdżycą czy ból pochodzenia toksycznego, który powodują alkohol, narkotyki i leki (np. statyny, popularne środki obniżające cholesterol i triglicerydy). Leki stosowane przy migrenie mogą wywoływać bóle mięśni i kurcze.

Uczucie sztywności mięśni i stawów może oznaczać jedną z kilku chorób reumatycznych, m.in. zapalenie stawów czy polimialgię reumatyczną charakteryzującą się bólem mięśni połączonym z uczuciem sztywności mięśni i stawów. Największe nasilenie dolegliwości jest w godzinach porannych i może się zmniejszać pod wpływem ćwiczeń.

Dotyk sprawia ból – gdy ból mięśni nasila się pod wpływem ucisku i występuje w kilkunastu miejscach ciała, można podejrzewać fibromialgię. Chorobie mogą towarzyszyć zaburzenia snu, bóle i zawroty głowy, marznięcie kończyn, zmęczenie. Podobne objawy bólu i tkliwości pod wpływem dotyku występują w zespole bólu mięśniowo-powięziowego, z tym że ból ogranicza się tu do jednego lub kilku mięśni.

Zmęczenie – jeżeli uogólnionemu bólowi mięśni towarzyszy osłabienie i zmęczenie i trwa to ponad pół roku, najprawdopodobniej mamy do czynienia z zespołem przewlekłego zmęczenia.

Bolesne kurcze i ból mięśni – mogą świadczyć o problemach z tarczycą, tężyczce hipokalcemicznej, ale także o chorobach neurologicznych.

Bóle nóg podczas ruchu, które doprowadzają do tego, że trzeba się zatrzymać w czasie chodzenia, mogą być objawem chromania przestankowego. Wywołują je zmiany w tętnicach.

Jeśli nie możemy sobie poradzić z bólem mięśni, a dostępne bez recepty środki nie pomagają, nie należy zwlekać z wizytą u lekarza. Przyczyn bólu może być naprawdę wiele i bez specjalistycznych badań i konsultacji z ekspertami trudno jest ustalić, skąd to się bierze i jak sobie z bólem radzić.

Jak leczyć mięśni?

Leczenie bólu mięśniowego zależy oczywiście od jego przyczyny (pamiętając o tym, że gros bólów mięśniowych niespowodowanych urazem nie oznacza chorób mięśni). Gdy tej nie udaje się znaleźć, pozostaje łagodzenie objawów. W niektórych schorzeniach włącza się leki przeciwdepresyjne, steroidy oraz leki zmniejszające napięcie mięśniowe. A także rehabilitację: kinezyterapię, masaże i fizjoterapię. 

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

Mięśnie brzucha mają swoje zasady

Ból mięśni – fakty i mity

Leczenie ruchem

Bądź sobą

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko

Ćwiczysz, ćwiczysz i nic...

Ćwiczysz, ćwiczysz i nic…

Zaskocz swoje mięśnie!

Zaskocz swoje mięśnie!

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie

7 produktów, za które pokochają cię mięśnie

Ćwicz kręgosłup - to proste!

Ćwicz kręgosłup – to proste!

Hipoalgezja – poznaj ten stan

Hipoalgezja – poznaj ten stan

Dietetyczne sposoby na ból mięśni po wysiłku

Dietetyczne sposoby na ból mięśni po wysiłku

Bolą mięśnie? To nie "zakwasy"!

Bolą mięśnie? To nie „zakwasy”!

Roller, czyli masaż dla sportowca

Roller, czyli masaż dla sportowca